Richtlijnen verbeteren de overleving van borstkankerpatiëntes

Borst van borstkankerpatiënte vlak voor de operatie. De lijnen geven aan waar de chirurg gaat snijden. Brustkrebs, Operation, Einzeichnen der Schnittfuehrung Europa, Deutschland, Gynaekologie, Krebs, Brust, Busen, Operation, Eingriff, Vorbereitung OP English: breast cancer, operation, marks where surgical cuts will be made, Europe, Germany, gynaecology, operation, preparation *** Local Caption *** 00722556 LAIF / Hollandse Hoogte

Een op de vijf à zes vrouwen met borstkanker die in 2002 volgens de aanbevolen richtlijnen chemotherapie hoorde te ontvangen, kreeg die niet, zo blijkt uit een inventarisatie door het Integraal Kankercentrum Oost. Internist Nelleke Ottevanger die onlangs op dit onderzoek is gepromoveerd aan het Universitair Medisch Centrum Radboud, wijt dit onder andere aan de zeer complexe richtlijnen voor de behandeling van borstkanker.

Vroeger kreeg een vrouw met borstkanker alleen chemotherapie als zij uitzaaiingen had in de okselklieren en nog niet in de overgang was. Sinds 1999 schrijven de richtlijnen ook chemotherapie voor als de kanker ongunstige kenmerken vertoont, zelfs zonder uitzaaiingen. Vrouwen na de overgang met uitzaaiingen in de okselklieren krijgen nu ook chemotherapie, tenminste als hun kanker niet gevoelig is voor hormonen. Al die nuances maken de kans op fouten bij het toepassen van de richtlijn groter.

Ottevanger heeft eerst de kwaliteit van de zorg voor patiënten met borstkanker achteraf geïnventariseerd voor de jaren 1988-1992 en 1996-1998.

Het doel van de chemotherapie is natuurlijk het verminderen van de sterfte an borstkanker. Ottevanger kon die alleen voor de eerste periode achterhalen. Toen overleden er twee keer zoveel vrouwen in de groep die ten onrechte geen chemotherapie had gekregen.

Om te kijken of extra ondersteuning de zorg verbetert heeft Ottevanger in 2002 de artsen in vier ziekenhuizen in de regio Oost, naast feedback over de resultaten van de eerdere inventarisaties, ook adviezen gegeven voor verbetering, extra documentatie en ondersteuning met controlelijsten om gemakkelijker te bepalen of iemand in aanmerking kwam voor chemotherapie. Vier andere ziekenhuizen kregen alleen de feedback.

In de vier extra ondersteunde ziekenhuizen kregen 18 van 118 borstkankerpatiënten (15%) geen chemotherapie, ondanks het richtlijnadvies, tegen 34 van 155 patiënten (22%) in de controleziekenhuizen. Extra steun doet dus wel iets, maar afdoende is het niet.

Inmiddels zijn de richtlijnen zijn nog complexer geworden. Wat dit betekent voor de zorg is onbekend. Er wordt gewerkt aan het opzetten van een landelijke inventarisatie om te kijken in hoeverre artsen zich aan de richtlijnen houden. Bart Meijer van Putten