Matigen?

Tachtig worden, dat is op zich geen verdienste, maar het gaat hier wel om een van de scherpste columnisten van Nederland. Een halve eeuw geleden werkte Blokker voor het Algemeen Handelsblad (zie zijn cursiefje onderaan). Na enkele decennia bij de Volkskrant schrijft hij nu voor nrc.next en NRC Handelsblad. Op deze Achterpagina hommages aan Blokker van Peter van Straaten, Fokke & Sukke, H.J.A. Hofland, Youp van ’t Hek en Aaf Brandt Corstius.

Illustratie Peter van Straaten

Dit is ongeveer een halve eeuw geleden gebeurd, in de tijd dat de mensen op zondag bij duizenden gingen genieten van de bloeiende Betuwe. Ook toen waren er soms al files. Ik was laat in de middag in zo’n file terechtgekomen. In mijn achteruitkijkspiegel zag ik knipperende koplampen. Een ambulance, politie, dacht ik. Het geknipper naderde. Ik werd ingehaald door een Panhard (Franse auto, driecilinder motor) waarin een gezin en aan het stuur een man die geen geduld had met het voortsukkelend zondagspubliek. Jan Blokker.

De jaren zestig braken aan, de periode van het grote taboedoorbreken. De Vara begon met een televisieprogramma waarin gewoon in het openbaar gezegd werd wat tot dan toe ook in geavanceerde kringen alleen kon worden gefluisterd. Zo is het toevallig ook nog eens een keer, heette het. Iedere uitzending wekte opschudding. De getroffen partijen voelden zich gekwetst. De Telegraaf schreef hoofdartikelen. Peter Vos maakte een tekening van een braaf burgerechtpaar. Meneer zit al voor de televisie, mevrouw is nog aan de afwas. Mien kom vlug, er wordt weer gekwetst, klinkt het uit de huiskamer.

Jan Blokker deed mee aan Zo is het... en was filmredacteur van het Algemeen Handelsblad, liberale krant van de naar rechts neigende burgerij. Daar werkte ik ook. De hoofdredacteur, Chris Steketee, vroeg me of ik Jan een beetje kon matigen. We gingen praten. Zelden heb ik iemand zo verbaasd zien kijken. Matigen? Geen sprake van.

De directies van het Handelsblad en De Telegraaf waren op het idee gekomen, een ‘samenwerkingsverband’ aan te gaan: Unitel. De redacties bleven onafhankelijk. Jaja, zei Jan Blokker. Ik ga hier weg. Met man en macht probeerden directie en hoofdredactie hem op andere gedachten te brengen. Hij kon adjunct-hoofdredacteur worden. Nee, hij wilde geen enkel verband met De Telegraaf. Hij vertrok.

Dit is een tijd waarin we ons opwinden over de bedreiging van de vrijheid van meningsuiting. Zolang ik Jan Blokker ken heeft hij zijn mening geuit, tegen het bijgeloof en de dwang, zonder angst en altijd in mooie, verrassende, zuiver Nederlandse zinnen. Wat wil je meer van een schrijver.