‘Bart zou trots zijn op wat er van BNN geworden is’

Televisiemaker Bart de Graaff is vijf jaar dood. Bart Funnekotter spreekt met drie BNN’ers over de erfenis van hun brutale erevoorzitter

WAT VINDT BART ERVAN? De geest van De Graaff leeft nog Foto BNN Bart de Graaff FOTO: BNN BNN

Gisteren was het vijf jaar geleden dat televisiemaker en BNN-oprichter Bart de Graaff overleed. De omroep herdacht hem met het programma Bart: Vijf jaar tuin op zijn buik, waarin BNN-presentatoren enkele van De Graaffs programma’s nieuw leven inbliezen. Laurens Drillich, voorzitter van BNN, denk dat De Graaff hartelijk gelachen zou hebben om de avond. „Zijn gevoel voor humor was een van de peilers onder zijn leven.”

Drillich was vanaf de oprichting bij BNN betrokken, en maakte als producent programma’s met de Graaff. „Wat me vooral is bijgebleven, is dat hij zo keihard kon werken. Hij wilde zich zo min mogelijk door zijn ziekte laten belemmeren. We waren een keer voor een programma in Brazilië en Bart moest zijn nieren spoelen. Toen is hij een McDonald’s binnen gelopen met een zak vloeistof voor zijn spoelapparaat. Of dat even in de magnetron mocht?”

Al vrij snel na de oprichting van BNN in 1997 leidde de ziekte van de Graaff echter tot regelmatige ziekenhuisverblijven. Drillich: „We moesten dus meteen leren op eigen benen te staan – om programma’s te maken zonder ons boegbeeld. Dat was natuurlijk erg, maar het heeft er ook voor gezorgd dat we na zijn dood niet helemaal verweesd achterbleven.”

Eddy Zoey was vlak voor de oprichting van BNN als presentator aangetrokken. Hij zag De Graaff voor het eerst op de persconferentie waarbij de omroep gepresenteerd werd. „Zijn gevoel voor humor beviel me. Ik kom uit het oosten van het land en Bart stelde me voor aan de pers als een uit de klei getrokken boer die hij een kansje ging geven.”

Omdat De Graaf de laatste jaren van zijn leven veel ziek was, moest Zoey al snel de presentatie van een aantal programma’s van hem overnemen. „Doordat hij zo vaak in het ziekenhuis lag, konden we helaas geen goede vrienden worden. Ik kende hem pas kort, en dan ga je niet de hele tijd aan iemands ziekbed zitten. Bart had een kleine kring van vertrouwelingen die hij op dat soort momenten in zijn buurt wilde hebben.”

Na het wegvallen van hun voorzitter en boegbeeld moesten de medewerkers van BNN verder met het uitbouwen van de omroep. Drillich denkt dat De Graaff tevreden zou zijn met wat er van zijn geesteskind is geworden. „Om De Lama’s had vast hij heel erg gelachen. Maar ook op serieuze programma’s als Je zal het maar hebben en Over mijn lijk zou hij trots zijn geweest. Dat was namelijk de andere kant van Bart; het was niet altijd alleen maar humor wat de klok sloeg. Daarom zenden we volgende week een programma uit dat in het teken staat van de serieuze kant van zijn werk.”

Ook Zoey denkt dat De Graaff tevreden zou zijn als hij kon zien hoe BNN zich heeft ontwikkeld. „We zijn trouw gebeleven aan onze uitgangspunten. BNN is een jonge omroep gebleven, die op tijd de kans geeft aan nieuwe, frisse gezichten om de kar te trekken. Dat is goed, anders gebeurt er met ons hetzelfde als indertijd met Veronica. Die waren op een geven moment niet echt jong en wild meer. Ik zie mezelf, als oude lul, over vijf jaar ook niet meer bij BNN voor de camera’s staan.”

Voorzitter Laurens Drillich vraagt zich bij nieuwe programmaformats nog regelmatig af „wat Bart ervan zou vinden”, maar hoe zit dat eigenlijk met de nieuwe generaties BNN-medewerkers? Ervaren zij ‘de geest van Bart’ nog? „We proberen zijn nalatenschap niet aan nieuwkomers op te dringen”, benadrukt Drillich. „Maar we houden zijn nagedachtenis wel in leven. Er hangt een grote foto van hem bij de ingang, en 25 mei, zijn sterfdag, is voor alle medewerkers een vrije dag.”

Nicolette Kluijver zit sinds 2006 bij BNN. Ze werkt mee aan Spuiten en Slikken en gaat het komend seizoen meer programma’s maken. „Toen Bart met BNN begon, was ik nog een kind. Ik herinner me hem dus anders dan de mensen die al langer bij BNN werken. Voor mijn sollicitatiegesprek heb ik wel de geschiedenis van de omroep uit mijn hoofd geleerd. En dat kwam goed uit, want er werden vragen over gesteld.”

Kluijver zegt dat ze veel merkt van de erfenis van De Graaff, zonder dat ze dat als nieuwkomer als onprettig ervaart. „Het is niet alsof het een oude traditie is die per se in stand gehouden moet worden. Bart is een tv-maker waar ik tegenop kijk. Ook ik vraag me soms af wat hij zou vinden van de dingen die ik doe.”

De stoerheid, de humor en soms de serieuze toon: dat is de nalatenschap van De Graaff die ook bij de nieuwe medewerkers van BNN in goede handen is, denkt Kluijver. „Dit is nog steeds dé omroep waar je als jonge tv-maker bij wilt werken.”

Bart de Graaff donoravond, vrijdag 1 juni, Ned 2., 20.30-21.50 u.