Altijd geld verdienen

Ook vermogende particulieren hebben sinds kort de hedgefondsen ontdekt. Maar het grote geld gaat naar de breinen er achter.

Particuliere beleggers die in hedgefondsen investeren. In Nederland kan dat sinds kort bij de Amerikaanse zakenbank JP Morgan, eigenaar van het grootste hedgefonds ter wereld dat ruim 34 miljard dollar (25,3 miljard euro) aan beheerd vermogen bezit. Het Highbridge Statistical Market Neutral Fund, sinds april toegankelijk voor Nederlandse beleggers, stond binnen twee weken in de top 5 van meest gewilde fondsen bij vermogenbeheerder SNS Fundcoach.

Bij hedgefondsen denken de meeste mensen al snel aan de fondsen die zich als activistische aandeelhouders opstellen, zoals TCI bij ABN Amro en Centaurus en Paulson bij Stork en Ahold. Maar de hedgefondsen die speculeren op drastische veranderingen bij ondernemingen en die zo nodig afdwingen, vormen slechts een klein deel van de soorten hedgefondsen. Hedgefondsen kunnen allerlei verschillende strategieën hebben en overal in beleggen: van aandelen tot valuta, van grondstoffen tot leningen. De risico’s kunnen hoog zijn, maar ook zeer laag. Veel hedgefondsen maken gebruik van ingewikkelde wiskundige modellen, zoals het Highbridge Fund van JP Morgan dat rendement probeert te halen uit kleine koersafwijkingen. Hedgefondsen zijn niet per definitie risicovolle ondernemingen. „Het gros van de hedgefondsen is juist defensief en zelfs een beetje saai”, zegt Jeroen Vetter, directeur van SNS Fundcoach.

De fondsen zijn door rijke particulieren opgericht om altijd geld te verdienen, of de reguliere beurs nu stijgt of daalt. Anders dan traditionele beleggingsfondsen hoeven hedgefondsen minder rekening te houden met wat de beurs doet. Ze bewegen zich vrijer op de markt en combineren lange en korte-termijninvesteringen.

In het fonds van JP Morgan kunnen particulieren via de bank investeren. Een directe inleg is niet mogelijk, maar dat kan elders wel. Een voorbeeld daarvan is het hedgefonds Go Capital, in 2000 opgericht door voormalige analisten van ABN Amro, dat belegt in aandelen. De geïnteresseerde particulier krijgt daar echter het lid op de neus, want het fonds staat sinds mei 2005 niet meer open voor nieuwe beleggers, want hoe meer geld, hoe moeilijker het wordt alles rendabel te beleggen.

Bij Antaurus, een jong fonds dat sinds september 2006 actief is, leeft dat probleem nog niet. Momenteel heeft Antaurus 25 miljoen euro in beheer. Daarvan is ongeveer 80 procent door particulieren ingelegd en 20 procent door institutionele beleggers. „Voordat we de 200 miljoen euro hebben bereikt, denken wij niet na over een eventuele stop”, aldus Michael Kembel van Antaurus. Het fonds zoekt zijn winst in ‘hidden companies’, kleine bedrijven die nog niet door de rest van de markt zijn ontdekt. Sinds januari behaalde Antaurus 15,4 procent rendement, met een risicoprofiel dat 50 procent lager ligt dan een gemiddelde belegging in de AEX-index.

Rechtstreeks in een hedgefonds beleggen levert nog een voordeel op: geen administratiekosten of een bepaald percentage afstaan aan de bank die het vermogen belegt. Toch zijn er nog betrekkelijk weinig particulieren die voor de directe weg kiezen. En dat is logisch, denkt Michael Abbott van het Robeco Sage Capital Fund. Zijn bedrijf heeft 300 miljoen dollar (301 miljoen euro) onder beheer en is gespecialiseerd in hedgefondsen. „Hedgefondsen zijn niet zo gereguleerd als normale aandelenkoersen. Het is riskant, omdat je er bovenop moet zitten. Een robuuste dagelijkse analyse is nodig.”

Een Nederlandse bank die voor vermogende particulieren in hedgefondsen belegt, is Schretlen, onderdeel van de Rabobank. Volgens Eric Schmahl, productspecialist, loopt het nog geen storm. Maar wie via Schretlen in hedgefondsen wil beleggen, moet dan ook een minimale inleg van 1 miljoen euro met zich meebrengen. En ook dan adviseert de bank niet om in één hedgefonds te beleggen. „Dat adviseren we alleen aan klanten met een vermogen van 10 miljoen of meer. Die kunnen zeggen, hé, jouw idee is interessant, ik doe mee.”

Om de risico’s van een investering in hedgefondsen verder te spreiden, investeren vermogenbeheerders dus niet in één hedgefonds, maar stellen ze een portefeuille van geschikte hedgefondsen samen. Zo’n ‘fund of funds’ bieden banken ook weer met verschillende risicoprofielen aan. Voorbeelden hiervan zijn het Robeco Absolute Return Fund en het ABN Amro Multi Strategie Fonds. De instapkosten van deze fondsen zijn lager, omdat de bank met het vermogen van tientallen klanten als één investeerder optreedt. De populariteit van deze beleggingen zal toenemen wanneer de reguliere koersen weer gaan dalen; het belang van risicospreiding neemt dan weer toe.

Dat moet ook de reden zijn om te investeren in hedgefondsen, niet de astronomische bedragen die de grote mannen erachter verdienen. Want die breinen achter de strategieën zijn de echte winstmakers. Vorig jaar verdiende de wiskundige James Simons 1,7 miljard dollar (1,26 miljard euro) met zijn Renaissance Technologies Corporation. Twee andere hedgefondsmanagers uit de VS namen vorig jaar ieder meer dan een miljard dollar mee naar huis. Zelfs de salarissen van topmannen aan Wall Street zijn daarmee vergeleken wat teleurstellend, want de topman van de Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs streek vorig jaar ‘slechts’ 54,3 miljoen dollar op.