Vanaf morgen niet meer: verkeerslichtenhinder

Stoplichten zijn een niet noodzakelijk kwaad. Fietsers, voetgangers en automobilisten worden door de wegbeheerder gedwongen te stoppen. De laatste overtreedt daarmee artikel 5 van de Wegenverkeerswet: hinder anderen niet en veroorzaak geen gevaar.

De overheid stelt dat verkeerslichten nodig zijn voor een goede doorstroming. De realiteit is: bij kruispunten met stoplichten staan wachtrijen, bij kruispunten zonder stoplichten (of waar de lichten buiten werking zijn) staan vrijwel geen wachtenden.

Het tijdverlies varieert per rit, gemeente, tijdstip en vervoermiddel, maar het is onacceptabel, hoe je ook meet. Het is klein, maar dagelijks leed, en voor de beroepschauffeurs is het een beproeving.

Stoplichten zorgen ook voor extra luchtverontreiniging – de overheden erkennen dat tenminste. Ze gaan daarom verkeerslichten beter op elkaar afstemmen. Moet de burger geloven dat na een halve eeuw ervaring met regeltechnieken nu een merkbare verbetering mogelijk is?

Tot slot: stoplichten maken het verkeer niet veiliger. Men let op de lichten, niet op het verkeer. De lichten verleiden tot hard rijden en door rood rijden. Wanneer de wegbeheerder kiest voor gelijktijdig groen voor twee tegengestelde richtingen (ten ‘bate’ van de doorstroming), dan creëert hij conflicten, omdat het afslaand verkeer moet wachten op het rechtdoorgaand verkeer, met tijdsdruk.

Uit onderzoek in Noord-Brabant bleek dat ’s nachts op de veertien kruispunten waar de stoplichten uit staan nagenoeg geen ongevallen plaatsvonden.

Het oordeel is eenduidig: stoplichten hebben alleen nadelen.

Hoe gaat het beter? Onderlinge verantwoordelijkheid is het motto.

Op elkaar letten, de situatie inschatten en elkaar voorrang verlenen, zoals we dat doen op alle kruispunten zonder stoplicht of voorrangsregeling. En in het winkelcentrum, op de ijsbaan, op het festivalterrein.

Daar loopt het goed, zonder voorrangsregeling of overheidsingrijpen.

In dorp en stad is de openbare ruimte voor mensen. Automobilisten zijn daar gewoon voetgangers op wielen.

Ik pleit voor een experiment, waarbij in een gebied of op een paar trajecten dit principe wordt toegepast: geen autovrije dag, maar een stoplichtvrije dag.

Soms is echte innovatie vrij eenvoudig.

lezer van nrc.next

Kijk voor meer gegevens, opnamen van doorstroming bij niet-werkende verkeerslichten en een handleiding voor stoplichtschadebeperking op baluw.nl.