Hoge huur winst voor Direct Wonen

Huurbemiddelaar Direct Wonen, dat sinds kort een beursnotering in Londen heeft, zag de omzet in drie jaar verdubbelen. Maar huurders klagen dat ze het bureau te veel betalen.

Het begon toevallig. In 1990 verhuisden Yvonne Swaans en Richard Westerhuis van Eindhoven naar Leiden. In hun nieuwe huis hadden ze vier kamers over. Het echtpaar zette een advertentie in de krant en op zaterdagochtend stonden er een heleboel mensen voor de deur. Op zoek naar voorbeeldcontracten – „die vond je niet zomaar, want internet bestond nog niet”, zegt Swaans – kwamen ze bij de studentenhuisvesting terecht. „Ik zag: dat is een leuk concept.”

Met hulp van Westerhuis’ oude huurbaas gingen de twee in Eindhoven bemiddelen tussen woningzoekenden en aanbieders. „Een gat in de markt, bleek al snel”, zegt Westerhuis. Hun bedrijf De Kamer Balie was geboren. In 1993 veranderde de naam in Direct Wonen en daarna ging het hard. Inmiddels heeft het bedrijf 250 werknemers en 24 vestigingen verspreid over heel Nederland. Vorig jaar maakte Direct Wonen een winst van 11,2 miljoen euro. Sinds 2004, toen het bedrijf uitbreidde met koopwoningen en hypotheken, groeit Direct Wonen explosief. In drie jaar tijd steeg de omzet met 99 procent.

Inmiddels is Direct Wonen de grootste bemiddelaar in de particuliere huursector. Vorig jaar stonden circa 700.000 Nederlanders bij het bedrijf ingeschreven en bemiddelde Direct Wonen bij ruim 8.000 woningen, zo’n 20 procent van de particuliere huurmarkt. Sinds 2003 zijn er twee activiteiten bijgekomen: verkoop van woningen en financiële dienstverlening.

Het werd tijd voor de volgende stap. In eerste instantie wilden Swaans en Westerhuis in zee gaan met een private-equityinvesteerder. Die bleken echter alleen geïnteresseerd te zijn in het overnemen van onderdelen van Direct Wonen, terwijl de twee hun bedrijf helemaal niet wilden splitsen. Daarom werd het een beursgang. Direct Wonen koos voor de de Londense Alternative Investments Market (AIM), een beurs voor kleine, snelgroeiende bedrijven. De Amsterdamse beurs was een tree te hoog en de Alternext, met slechts twee genoteerde bedrijven, vonden ze te klein. Swaans en Westerhuis brachten 30 procent van hun bedrijf naar de beurs en haalden daarmee 60 miljoen euro op.

Tegenover het succes van Direct Wonen staat kritiek van huurders. Volgens Ramón Donicie van het Meldpunt Ongewenst Verhuurgedrag in Amsterdam maken woningbemiddelaars misbruik van de onwetendheid van zowel huurders als verhuurders. Direct Wonen is volgens hem geen uitzondering.

Hij geeft als voorbeeld een particulier die voor een jaar naar het buitenland vertrekt en zijn woonruimte wil verhuren. Volgens de puntentelling is de woning maximaal 500 euro per maand waard. „Maar die verhuurder weet nergens van. Direct Wonen zegt, weet u wat, we vragen 1.000 euro.” Mocht de huurder de huurcommissie inschakelen, dan heeft Direct Wonen de bemiddelingskosten – ter grootte van één maand huur – al binnen.

Direct Wonen adviseert inderdaad bij het vaststellen van de huurprijs, zeker als de verhuurder weinig ervaring heeft, reageert Swaans. „We zouden pas een slechte dienstverlener zijn als we zeggen: roept u maar wat.” De huurprijs bewust opkrikken is volgens Swaans te veel vanuit de korte termijn gedacht en niet in het belang van haar bedrijf. De marktprijs is leidend bij het advies, aldus Richard Westerhuis: „Niemand heeft er profijt van als een woning langer leegstaat.”

Donicie geeft nog een voorbeeld. De kale huur voor een appartement aan het Leidseplein in Amsterdam mocht volgens het puntensysteem van de huurcommissie 350 euro per maand bedragen. De rechtenstudente die de woning in 2004 via Direct Wonen vond, betaalde 500 euro kale huur plus 450 euro servicekosten. Nadat ze naar de huurcommissie was gestapt, betaalde de verhuurder een deel van haar huur terug. Maar Direct Wonen leverde niets in van de 950 euro, de maand huur die het bedrijf ontving voor de bemiddeling.

Swaans wuift klachten over het gebrek aan duidelijkheid en voorlichting weg. „Wij hechten juist aan duidelijke en complete informatievoorziening. Zowel huurder als verhuurder krijgt een boekje waarin hun rechten en plichten staan vermeld.” Woningzoekers gaan bij hun inschrijving akkoord met jaarlijkse abonnementskosten en de eenmalige bemiddelingsvergoeding van een maand huur als de bemiddeling slaagt.

Het precieze aantal klachten over bemiddelingsbureaus als Direct Wonen is onduidelijk. Donicie schat dat er sinds 2002 tientallen zijn binnengekomen. „Maar dat is het topje van de ijsberg.” De huurcommissie registreert niet welke huurder gebruik heeft gemaakt van een bemiddelingsbureau.

In Amsterdam is de verantwoordelijkheid van bemiddelaars anders geregeld. Daar geldt een verordening die stelt dat woningbureaus rekening moeten houden met de normen die het puntensysteem hanteert. Vorig jaar augustus oordeelde het gerechtshof in Amsterdam dat Direct Wonen 15.000 euro moest terugbetalen aan een huurster die jarenlang te veel huur betaalde. Volgens Swaans richt de gemeente zich op de verkeerde partij. „Wij mogen niet worden afgerekend op moeilijk controleerbare wetgeving. Het is niet aan ons om als verlengde van de overheid op te treden.”