Epo als drijvende kracht achter Team Telekom

Het geheim achter wonderteam Telekom wordt geleidelijk aan onthuld. Dankzij epo voerde de Duitse ploeg in de Tour de France van 2006 de boventoon. Bjarne Riis won geel en komt vandaag met een verklaring.

Maarten Scholten

Kopenhagen, 25 mei. - Team Deutsche Telekom verovert Parijs! Het is 21 juli 1996, ’s middags tegen vijven als de beste wielrenners het podium van de Ronde van Frankrijk opstappen op de Champs Elysées. Gele trui voor eindwinnaar Bjarne Riis, tweede plaats voor Jan Ullrich, groene trui voor de beste sprinter, voor Erik Zabel. Zelden heeft één ploeg de Tour zo gedomineerd.

Truien, ritzeges en vooral: veel televisiezendtijd. De bazen van het Duitse concern, op weg naar privatisering en het grote geld, kunnen tevreden zijn, net als de Duitse fietsindustrie. Voor het eerst heeft een Duitse ploeg groot succes in het profwielrennen. Een ploeg die populair is in oost en west. Eenwording per fiets.

Deze week bekent de ene na de andere Telekomrenner dat hij in de tweede helft van de jaren negentig het verboden middel epo heeft gebruikt. De Belg Jef d’Hont, Telekomverzorger van 1992 tot en met 1996, beschrijft in een boek tot in detail het systematisch dopinggebruik in de ploeg. De teamartsen Lothar Heinrich en Andreas Schmid zijn ontslagen door hun werkgever, de universiteitskliniek van Freiburg.

Het zijn getuigenissen uit een periode die te boek staat als het epo-tijdperk. Zoals eerder Festina-verzorger Willy Voet (in 1996 begeleider van bergkoning Richard Virenque) zijn ervaringen te boek stelde, zoals bleek in processen tegen de Italiaanse dopingartsen Conconi en Ferrari. In de jaren negentig ontdekten (duur)sporters het wondermiddel epo dat zorgt voor meer zuurstofopname in het bloed – dus een groter uithoudingsvermogen. Bijkomend voordeel: het kon niet worden opgespoord bij de dopingcontroles.

Maar daarover gaat het niet als op 29 juni 1996 in Den Bosch de Tour van start gaat. Het Nederlandse talent Michael Boogerd legt namens het peloton een eed af van faire sport. De Zwitser Alex Zülle, later betrokken bij het Festina-schandaal, wint de proloog en pakt het eerste geel. Telekom heeft vooraf hoge doelen gesteld. Nog maar een jaar eerder hing het voortbestaan van de Duitse ploeg aan een zijden draad. Pas op het laatste moment volgt in 1995 deelname aan de Tour, met een gecombineerde ploeg. De jonge sprinter Zabel wint twee etappes en Telekom staat op de wielerkaart.

Manager Walter Godefroot mag voor 1996 één grote aankoop doen. Hij kiest voor Bjarne Riis, een Deense dertiger, die zich daarvoor spectaculair ontwikkeld had van knecht tot kopman bij de geruchtmakend Gewiss-ploeg. Ze zijn vol zelfvertrouwen naar Den Bosch gekomen. Kopman Riis, sprinter Zabel en de knechten Rolf Aldag, Udo Bölts, Christian Henn, Jens Heppner, Brian Holm en Mario Kummer. Op de valreep is talent Jan Ullrich aan de ploeg toegevoegd.

De renners weten dat hun achterstand op medisch gebied is ingehaald. Onder leiding van de artsen Schmid en Heinrich krijgen zij epo. Sprinter Zabel wil er niet aan, probeert het in de eerste Tourweek toch, maar voelt zich er niet lekker bij. Hij heeft verhalen gehoord van renners met dik bloed, een bijwerking van excessief epogebruik. Wordt hij morgen nog wakker? Zabel stopt met gebruik.

Dat geldt niet voor de Telekomknechten. Zij moeten op hoog niveau presteren, misschien wel op een hoger niveau dan ze aankunnen. Kopman Riis heeft grote plannen. Hij verovert in de negende rit het geel. De ploeg moet de trui verdedigen. Riis heeft vooraf voor zichzelf bepaald dat 1996 het jaar is om af te rekenen met Miguel Indurain, de Spaanse toprenner die vijf jaar achtereen de Tour won. Hij is bereid alles te doen wat nodig is om te winnen. Riis rijdt in de bergen met een onvoorstelbaar grote versnelling iedereen uit het wiel. „Bjarne buitenblad”, klinkt het sceptisch. Verzorger d’Hont onthulde begin deze maand dat de Deen samenwerkte met de Italiaanse wonderdokter Luigi Cecchini en excessief epo gebruikte, tot aan een gevaarlijke hematocrietwaarde van 64. En dan nog wordt hij aan het einde van de Tour bijna ingehaald door zijn veel meer getalenteerde ploeggenoot Ullrich.

De Tourzege van Riis is het begin van een bloeiperiode bij Telekom en later T-Mobile. De kopman fietst zelf nog twee jaar en wordt vervolgens ploegleider, tegenwoordig bij CSC. Dat geldt ook voor de meeste van zijn knechten. Aldag en Holm zijn ploegleider bij T-Mobile, Henn en Bölts bij Gerolsteiner, Heppner bij Wiessenhof en Kummer bij Astana, waar Godefroot adviseur is. Met Zabel (die in 2005 naar Milram vertrekt) en Ullrich blijft T-Mobile jaren in de top, tot de laatste vorig jaar bij Operacion Puerto betrokken raakte en de samenwerking werd beëindigd.

Toen Bert Dietz, die niet meedeed aan de Tour van 1996 maar wel deel uitmaakte van de ploeg, afgelopen maandag epo-gebruik bekende, konden zijn ploeggenoten niet achterblijven. Henn, Holm, Bölts, Aldag vertoonden al snel hun solidariteit. Zabel, als enige nog actief als renner, kwam gisteren zelfs op eigen initiatief naar het hoofdkwartier van T-Mobile in Bonn om zijn vriend Aldag te steunen bij diens bekentenis. Destijds waren de knechten trouw aan de kopman, nu deed de kopman wat terug. Ullrich, tegen wie een strafrechtelijk onderzoek loopt, kan moeilijk openheid van zaken geven. Maar Bjarne Riis?