Wreedheid jegens dieren en dingen

Wel journalistiek bedacht van de Humanistische Omroep om in Profiel een portret te maken van de dames van de Partij voor de Dieren nu die onlangs zo onder vuur kwam te liggen vanwege de malle uitval van Maarten ’t Hart. Zowel Esther Ouwehand als Marianne Thieme kregen gelegenheid om iets meer te vertellen over wat hen drijft, en Thieme kon ook een paar keer duidelijk zeggen dat haar geloof losstaat van haar politieke activiteiten en dat het merkwaardig is haar van allerlei behoudende denkbeelden te beschuldigen als uit haar stemgedrag blijkt dat ze beslist niet de bekende christelijk conservatieve standpunten verdedigt. Helaas was het profiel wel tamelijk oppervlakkig. De verslaggever ging mee naar de kerk van de zevendedagsadventisten (op een moment dat er geen dienst was) maar vroeg eigenlijk niets over waar die kerk voor staat, terwijl de dominee toch gewoon aanwezig was. Die had best even kunnen uitleggen dat de zevendedagsadventisten juist níét behoudend zijn en al die apekool waar ’t Hart elke gelovige van beticht niet belijden. Dat had één en ander wel duidelijker gemaakt, al hield Thieme vol dat het niets uitmaakte wat ze geloofde en dat ze op haar politieke gedrag beoordeeld moet worden. Waar ze gelijk in heeft. Esther Ouwehand zagen we een bezoek brengen aan de visafslag in IJmuiden en bij elke vis vragen hoe die aan zijn einde gekomen was. Vaak niet bepaald prettig. Thieme vertelde dat ze vegetariër was geworden toen ze op de televisie een koe had gezien waar ze een luikje in gemaakt hadden zodat je zo met de hand in de maag van die koe kon. Het beeld werd nu herhaald en het was inderdaad weerzinwekkend.

Het verdinglijken van het dier is weerzinwekkend, maar op RTL4 kon je weer eens zien dat de mensen zichzelf net zo goed verdinglijken. In het verbouwprogramma 10 jaar jonger… in 10 dagen werd boerin Sharon onder handen genomen. Hoe zo’n vrouw, 45 was ze en inderdaad uitgesproken drab, bekeken wordt. Een kapper die afkeurend zegt dat haar haar meer op dat van een schapendoes lijkt, een plastisch chirurg die handenwrijvend zegt dat-ie die neus wel even zal breken (we zagen het hem doen ook, met een hamer en een dreveltje) en die wallen onder de ogen die toch geen gezicht zijn, ook even zal verwijderen (zagen we ook, knip, knip met een schaartje). Als dat niet een manier van verdinglijkend naar iemand kijken is, weet ik het niet meer. Maar wel moet gezegd worden dat ze deden wat ze beloofden: aan het begin van het programma zag Sharon eruit als iemand van 55, aan het eind leek ze een jaar of veertig. Dankzij die neus, opgehesen wenkbrauwen en oogleden, een kleurspoeling, en nieuw kapsel, gebleekte tanden, nieuwe make-up en een nieuwe garderobe. Ze zeiden niet wat het bij elkaar kostte, maar enkele tienduizenden euro’s moet je er toch wel voor uittrekken om van een grauw ding een aardig ding te worden.

In Andermans veren had cabaretier Hans Dorrestein het toevalig ook al even over dingen: wreedheid jegens dingen. En wanneer je daarover kunt spreken. Bijvoorbeeld wreedheid jegens de keukenlaatjes die niet dicht willen.

En dan het aapding Bokito nog. Daar raken we maar niet over uitgepraat. Zowel Nova als de Kneveltjes hadden het erover. Bij Nova zagen we de man die Bokito opvoedde – vertederende foto’s van de gorillababy in een T-shirtje – bij Knevel & Van den Brink zat de dochter van de zwaargewonde vrouw – twintig minuten lang heeft de gorilla haar te pakken gehad – die eerst slachtoffer was, toen schuldige, en nu weer slachtoffer. Dat is ze wel echt.

Discussieer over deze column op www.nrc.nl/ogen