Vlaggetjes voor Balkenende

In het hol van de Europese leeuw sprak een behoedzame premier Balkenende over Nederland en de Grondwet.

We zijn wel degelijk bereid tot compromissen, zei hij.

Uit protest tegen de Nederlandse afwijzing van ‘Europese symbolen’ hadden parlementariërs Europese vlaggetjes op hun tafels gezet. (Foto AFP) A European deputy is surrounded by European flags before a formal sitting with Dutch Prime Minister Jan Peter Balkenende (not in picture) at the European Parliament in the northeastern French city of Strasbourg 23 May 2007. The House will debate on the Future of Europe and deputies placed flags on their pulpits to tell Balkenende not to delete references to EU symbols, such as the flag and anthem, from the European constitutional treaty. AFP PHOTO / GERARD CERLES AFP

Minister-president Jan Peter Balkenende in het Europees Parlement. Het werd geen bloedbad en het werd geen staande ovatie. Het was vooral twijfel die gistermiddag bij de meeste europarlementariërs overheerste na het 1,5 uur durend optreden van de Nederlandse premier tegenover de grootste fanclub van de Europese Grondwet. Twijfel over hoe Nederland zijn doel wilde bereiken om én coöperatief met de andere EU-landen samen te werken én de in eigen land zo vermaledijde Europese Grondwet substantieel te veranderen. „Doe wat nodig is en wees consequent in Europa”, adviseerde de Britse voorzitter van de liberalen Graham Watson.

Balkenende wist wat hem gisteren in het zo spreekwoordelijke hol van de leeuw te doen stond: vooral geen uitspraken ventileren die het toch al geagiteerde parlement verder de kast op zou kunnen jagen. Speciaal voor de gelegenheid had de Britse europarlementariër Andrew Duff op diverse banken vlaggetjes van de Europese Unie geplaatst. Een stil protest tegen het voorstel van Nederland om in een nieuw verdrag geen verwijzing meer op te nemen naar een Europese vlag of een Europees volkslied.

Balkenende sprak vooral veel verzoenende woorden. Nederland was dus niet tegen Europa. „Het is een land waar de algemene steun voor Europese samenwerking altijd bovengemiddeld was en nog steeds is. Eind 2006 stond 75 procent van de bevolking achter het EU-lidmaatschap”, aldus Balkenende. „De Unie is een zeldzaam succesvol project. Er is alle reden om trots te zijn op wat we in Europa samen tot stand hebben gebracht.”

Maar er was ook het gegeven dat de Europese Grondwet voor de meerderheid van de Nederlandse bevolking een stap te ver is gebleken. De uitspraak „de Grondwet is dood’’ van de vorige minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot zette veel kwaad bloed in de rest van Europa, omdat het behalve deze constatering opvallend stil bleef van Nederlandse zijde. Dat beeld probeerde Balkenende te corrigeren. Nederland is wel degelijk compromisbereid was zijn boodschap.

Het leidde bij de voorzitter van de socialisten, de Duitser Martin Schulz tot de uitspraak dat hij dit „bemoedigdend” vond. Maar zo dachten lang niet alle afgevaardigden. „Het was een ijskoude nationalistische oorlogsverklaring”, zei de Oostenrijkse Groenen-parlementariër Johannes Voggenhubber.