Teelt van rijst met menselijk gen mag in VS

Ondanks massaal protest mag een Amerikaans bedrijf proefvelden uitbreiden waarop rijst met eiwitten uit moedermelk groeit. Dat heeft het Amerikaanse ministerie van Landbouw vorige week besloten.

Het kleine biotechbedrijf Ventria wil uit de rijst medicijnen tegen diarree produceren. Ventria is in de Verenigde Staten het enige bedrijf dat proefvelden heeft met rijst die genetisch veranderd is voor de productie van geneesmiddelen. Dat stuit op verzet, omdat rijst een voedingsgewas is. Meestal worden voor farmaceutische toepassingen tabaksplanten gebruikt.

Na protesten verdween het bedrijf de afgelopen jaren uit twee staten. Boeren en milieuorganisaties zijn bang dat de menselijke genen, die door genetische modificatie aan de rijst zijn toegevoegd, in normale rijstplanten terecht komen. Tegen de huidige vergunningen waren twintigduizend bezwaarschriften ingediend.

De proefvelden, waarvan de grootste 1.200 hectare mag worden, zijn gepland in de staat Kansas. Twee jaar geleden wilde het bedrijf velden aanleggen in de staat Missouri, nabij commerciële rijstplantages, maar het kreeg geen toestemming. Het terrein in Kansas ligt ruim 450 kilometer van andere rijstvelden.

Volgens de instantie die de vergunning verleende, is het risico klein dat de zaden zich toch verspreiden. Bovendien moeten de velden afgeschermd worden. Het bedrijf heeft al kleinere proefvelden in North Carolina, dat evenmin rijstteelt van betekenis kent.

De planten bevatten genen voor de eiwitten lactoferrine en lysozyme. Dat zijn antimicrobiële stoffen die ook voorkomen in menselijke speeksel en traanvocht en in moedermelk. Het bedrijf wil het rijstmeel verwerken tot een voedingssupplement tegen uitdroging bij diarree. Dat supplement zou daarnaast, via de menselijke eiwitten, de ziekteverwekkers moeten uitroeien. Ventria beplant ook een veld met rijst met menselijk bloedeiwit, voor gebruik in labcultures.

Elk jaar worden in de VS circa tien vergunningen afgegeven voor de aanleg van proefvelden met gengewassen met medicinale werking. Met genen tegen pesticiden of plantenziektes wordt veel meer geëxperimenteerd. Om de Ventria-rijst commercieel te kweken, zijn nog meer vergunningen nodig. Wereldwijd wordt genrijst nog nergens grootschalig verbouwd.