Ineens: film over Litvinenko

Onverwachts vertoont het filmfestival in Cannes een documentaire over de dood van ex-KGB-agent Aleksandr Litvinenko. De festivalorganisatie kondigde dat gisteren aan. Eerder op de dag was bekendgemaakt dat de Britse openbaar aanklager een Russische ex-geheim agent zal aanklagen wegens moord op Litvinenko.

Filmmakers Andrej Nekrasov en Olga Konskaja zijn tot op het laatst bezig geweest om Rebellion: the Litvinenko Case af te werken. Maar dat wordt niet gezien als de reden dat de festivalorganisatie wachtte met deze aankondiging tot een paar dagen voor het einde van het festival. Een woordvoerder van het filmverkoopagentschap Rezo zei vanochtend desgevraagd dat hij er zeker van is dat de festivalorganisatie met die aankondiging heeft gewacht tot de mededeling van de Britse justitie. Artistiek directeur Thierry Frémaux had al ruim voor het festival laten weten dat hij Rebellion in Cannes wilde vertonen. Een woordvoerder van het festival hield zich op de vlakte. „Er zijn vaker films op het laatste moment aan het programma toegevoegd.” De film gaat zaterdag in Cannes in première, in aanwezigheid van Litvinenko’s weduwe Marina.

Litvinenko, een voormalige agent van de Sovjet-geheime dienst KGB, werd in november 2006 in Londen vergiftigd met het radioactieve polonium 210. Naar verwachting vragen de Britten deze week officieel om uitlevering van Andrej Loegovoj, verdacht van de vergiftiging en ook ex-KGB-agent. Moskou heeft al laten weten Loegovoj niet over te dragen.

Voor Rebellion heeft Nekrasov Litvinenko, met wie hij bevriend was, de laatste jaren gevolgd omdat hij een kritische beschouwing over Rusland onder president Poetin wilde maken. De regisseur verklaarde vanuit Berlijn tegenover de Hollywood Reporter dat het niet gaat om de vraag wie Litvinenko vermoord heeft. Hij ontkent dat het besluit om zijn film alsnog te vertonen te maken heeft met de aanklacht tegen Loegovoj.

Litvinenko stelde op zijn sterfbed een verklaring op waarin hij president Poetin verantwoordelijk hield voor zijn dood. Nekrasov, die zijn vriend ook in een Londens ziekenhuis filmde tijdens diens laatste dagen, neemt die beschuldiging in Rebellion niet voor zijn rekening. Wel heeft hij herhaaldelijk laten weten de dader te zoeken in kringen rond de voormalige geheime diensten van Rusland.

Nekrasov was eerder in Cannes. In 1993 won hij een prijs voor zijn korte film Springing Lenin.