‘Geen traditioneel hooliganisme’

Politiek geïnspireerde onvrede of gewoon stoerdoenerij? Twee buitenlanders evalueren de rellen met Marokkanen bij Jong Oranje-Jong Marokko.

Duidelijk politiek geïnspireerde onvrede, zo beoordeelde oud-profvoetballer Mohammed Allach, nu technisch directeur van VVV, de acties van de Marokkaanse jongeren. Hij is ook voorzitter van Maroqui Stars, een stichting voor begrip tussen mensen met diverse achtergronden. De Engelse voetbalvolger David Winner, auteur van Brilliant Orange, denkt dat Allach gelijk heeft.

Winner ziet de onvrede als gevolg van dertig jaar falend beleid in Nederland. „Dit is het zoveelste symptoom van integratieproblemen. De allochtone jongeren voelen zich slecht behandeld, en dit is hun antwoord. Het is zeker geen traditioneel hooliganisme zoals we dat in Europa kennen. Dat is veel mannelijker, gewelddadiger. Dit was eerder een vorm van anarchie. Dit is woede tegen het land waarin ze leven, waarbij ze het voetbal gebruiken als platform.”

De Marokkaanse jongeren staan niet alleen. Eerder waren er ongeregeldheden in Brussel met Turkse fans tijdens België-Turkije. Algerijnse fans verstoorden een oefenduel met Frankrijk in Parijs, onder andere door hard gefluit tijdens het Franse volkslied.

„Dat incident uit 2000 wordt in Frankrijk nog altijd aangehaald als een teken van falend integratiebeleid”, zegt Simon Kuper. De Financial Times-journalist van Brits-Zuid-Afrikaanse afkomst, die opgroeide in Nederland, maakte school met zijn boek Football Against the Enemy, over rivaliteit tussen clubs en fans. Hij ziet wel een nieuwe vorm van rivaliteit. „Maar dan wel in één richting. Het leeft veel sterker bij de onderliggende partij, de Marokkanen in dit geval.”

Volgens Winner is dit soort voetbalvandalisme een eerder een onschuldige vorm van de ‘culturele oorlog’ tussen moslimjongeren en het Westen. „Ze zijn boos en op deze manier kunnen ze het tonen. Ze zoeken een eigen identiteit en doen dat door die van het land waarin ze wonen te verwerpen. In Engeland noemen we dat de ‘crickettest’: ben je als Pakistaanse jongere voor Engeland of Pakistan bij een wedstrijd? Het toont aan waar je loyaliteit ligt.”

Maar volgens Kuper valt het allemaal nogal mee met die haat. „Ze zeggen ‘ik ben Marokkaan’, maar wel in het Nederlands. Ze nemen de Westerse jeugdcultuur over. En ze laten hun ongenoegen zien via een typisch Europees fenomeen: voetbalvandalisme. Die jongeren zijn veel Nederlandser dan ze zelf soms denken. Ze zijn eerder verscheurd tussen twee landen dan haatdragend.”

Voetbal werkt polarisatie wel in de hand, zegt Kuper. „Je kan niet volhouden dat dit niets met voetbal heeft te maken. Natuurlijk wel. Bij voetbal kies je partij, dat is leuker. Je identificeert je met je team. Het team is het hele land. Het is ook sociaal geaccepteerd dat je bij voetbal je ongenoegen uit. Maar je mag niet vergeten dat het vaak om tieners gaat. Die vinden het stoer om zich ergens tegen af te zetten.”

Toch zag Mohammed Allach het nooit eerder zo politiek. Maar ook dat vindt Kuper niet vreemd. „Het hele land is sinds de moord op Pim Fortuyn meer bezig met politiek. Dus ook Marokkaanse jongeren.”

Hoofdartikel: pagina 7