Een wegwaaiende foto leidt tot landverhuizing

Nuovomondo (2007) The golden door Scene uit film

Nuovomondo Regie: Emanuele Crialese. Met: Charlotte Gainsbourg, Vincenzo Amato, Francesco Casisa, Filippo Pucillo. In: 7 bioscopen.

Twee paar blote, vieze voeten schuifelen voorzichtig over een rotspartij. Dan zien we een andere close-up: de twee mannen hebben een stuk steen tussen hun kaken. De beklimming in het onherbergzame landschap gaat tergend langzaam en regisseur Emanuele Crialese laat het allemaal zien. Zo gaan we vanzelf de pijn van de mannen voelen. Eenmaal boven spugen ze de steen uit en komt er bloed uit hun mondhoeken. Vader en zoon gaan het houten kruis dat er staat om raad vragen. Moeten we emigreren? De foto die aan het kruis hing waait weg, dat interpreteren ze als een ‘ja’.

Nuovomondo gaat over de emigratie van een Siciliaans gezin naar het beloofde land. Crialese volgt ze op hun tocht naar de havenstad, alwaar ze de boot nemen, dagenlang opgesloten in krappe ruimtes. Ze blijven opgewekt. En zingen en dansen de tarantella, waarin het bijgeloof van de Zuid-Italianen een muzikale vorm heeft gekregen. Het is de eerste muziek die we in de film horen. Crialese en cameravrouw Agnès Godard houden alles indrukwekkend sober.

Eenmaal aangekomen op Ellis Island, het Amerikaanse migrantenknooppunt, wordt Nuovomondo soms iets te expliciet in z’n vergelijking met het huidige migratiebeleid. De shots worden geometrisch, net zo onverzettelijk als de autoriteiten. Vragen naar het nut van de toelatingstests heeft geen zin. De redenen zijn even vaag als de mistige aankomst op Ellis Island. Het vrijheidsbeeld blijft veelbetekenend buiten beeld.