Overgewichtplafond

Stond dik vroeger voor gezellig en gemoedelijk, nu voor onmatig en ongezond.

Remt het stempel van ongeremdheid de carrière van een obese werknemer?

Caroline Dogterom ambieerde een leidinggevende functie. Zolang ze leed aan overgewicht kreeg ze die functie niet. Nadat ze was afgevallen, had ze bij een andere werkgever de begeerde functie binnen een oogwenk.

De Obesitasvereniging zegt tal van voorbeelden te kennen van mensen die beweren slachtoffer te zijn van discriminatie en vooroordelen vanwege hun omvang. Niemand wil ermee in de krant.

Een van de voorbeelden betreft een uitzendbureau dat tegen een werkzoekende zegt dat ze maar naar de sociale werkplaats moet – voor iemand met zo’n gewicht hebben ze geen werk. Mieke van Spanje, voorzitter van de Obesitasvereniging, vertelt het verhaal van een opdrachtgever die tegen het uitzendbureau over een alfahulp zei: „We willen haar niet meer hebben, want het ziet er niet uit”. Desgevraagd zeggen twee uitzendbureaus, Randstad en Tempo-Team, dat zulke situaties in hun praktijk niet voorkomen.

De ‘diagnose’ overgewicht wordt meestal gekoppeld aan de Body Mass Index (BMI) van 30 en hoger. BMI is het lichaamsgewicht gedeeld door de lichaamslengte in het kwadraat. Over de definities van wat medisch aanvaardbare grenzen zijn van over- en ondergewicht bestaat geen overeenstemming. Sommige onderzoekers laten pas alarmbellen rinkelen bij een BMI van 40 en meer. Anderen zeggen dat al bij een BMI van 25 sprake is van een significant grotere sterftekans.

Dikte is maatschappelijk geproblematiseerd, dus iemand die dik is, moet in de ogen van de omstanders, wel een negatief zelfbeeld hebben. Zo iemand kan dus ook geen ambitie hebben voor een seniorrol in het bedrijfsleven. Of dikke mensen vaker onder hun niveau werken dan mensen met een ‘aanbevolen’ gewicht is niet bekend. Wel blijkt uit Amerikaans onderzoek dat ‘dikke’ vrouwen slechtere loopbaanperspectieven hebben dan slankere, met gelijkblijvende capaciteiten. Hoe hoger de BMI van iemand, des te minder vaak die persoon een baan heeft. Hebben ze wel werk, dan krijgen ze meestal minder betaald dan hun slankere collega’s. Volgens de voorzitter van de Obesitasvereniging komen mensen met overgewicht ook vaak terecht in callcentra.

Bij fysieke activiteiten hebben mensen die veel wegen voor hetzelfde doel meer energie nodig dan mensen die weinig wegen. Dat wil echter niet zeggen dat zij slechter presteren. Dogterom zegt dat bij haar juist het tegendeel gold. „Ik had een zichtbaar zwaktepunt. Dat overcompenseerde ik door me extra te bewijzen. Door er altijd te zijn, nooit ziek te zijn en heel perfectionistisch te werk te gaan.”

Het idee dat heel dikke mensen vaker ziek zijn, klopt wel. Volgens Scandinavisch en Nederlands onderzoek hebben mensen met een BMI van boven de 30 twee keer zoveel verzuimdagen als mensen met een ‘normaal’ gewicht. Mensen die lijden aan obesitas hebben bovengemiddeld vaker last van chronische ziekten, klachten aan het bewegingsapparaat en psychische klachten. Bovendien hebben ze vaker ongelukken op het werk, zegt Jaap Seidell, hoogleraar voeding en gezondheid aan de Vrije Universiteit en overgewichtspecialist. „Vrachtwagenchauffeurs met overgewicht vallen vaker achter het stuur in slaap omdat ze grotere kans op een slaapapneu hebben.”

Ook kan overgewicht bij sommige werkzaamheden zoals veel bukken lastig zijn. Peuterleidster Lenie Westerink (140 kilo) kan kinderen niet op schoot nemen, die zet ze op haar knie. „Maar ik ben wel lekker zacht om tegenaan te kruipen.” Ze heeft niet de indruk dat ouders of collega’s haar negatief benaderen. Maar volgens recent onderzoek van de Britse Aziz Corporation denken zeven van de tien managers dat mensen met overgewicht als lui, ongemotiveerd en ongedisciplineerd worden gezien.

Jaap Seidell zegt dat werkgevers liever slanke mensen aannemen dan dikkerds. Caroline Dogterom heeft vaak genoeg afkeurende blikken gezien en, nu ze slank is, ook de opmerkingen over dikkerds gehoord. „Als je extreem dik bent, denken mensen: Niet zo’n goed visitekaartje.”

Meer informatie: www.obesitasvereniging.nl