Keet van ‘Gerucht’ toont de stad als toneel

Festival aan de Werf: Gerucht van Lotte van den Berg, door Het Toneelhuis. Gezien 19 mei Janskerkhof, Utrecht (kaartjes kopen op het Neude). Aldaar t/m 26/5. Info 030-2315355 of www.festivalaandewerf.nl.

Regisseur Lotte van den Berg (1975) zoekt in haar onvergelijkbare voorstellingen doorgaans de stilte, de rust, de leegte. Maar voor Gerucht , gemaakt voor het Festival aan de Werf, zoekt ze drukte van de stad op. Op het Utrechtse Janskerkhof heeft zij een geluiddichte houten keet van tien bij tien meter neergezet. Het publiek zit op een tribune en kijkt door een glazen pui naar buiten. De stad is de voorstelling. Aanvankelijk zou Van den Berg haar keet bij het station zetten maar de theaterdirecteur aldaar maakte bezwaar omdat de ‘Yellow Brick Road’ die van station naar theater loopt, op weg naar de musical The Wiz, verstoord zou worden.

Trams, bussen, studenten, toeristen, een vrouw op een brommertje met een enorme koffer. Later een man op een fiets met ook een grote koffer. Horen die erbij? Toeristen gluren, met hun handen tegen de ruit, naar binnen, en kijken verbaasd naar hun publiek. Een Marokkaanse stelletje gaat extra hard zoenen. Of is dat verbeelding?

De situatie – op een tribune achter glas zitten en weten dat het een voorstelling heet – stuurt en scherpt al de blik. Van den Berg heeft daarnaast ook nog de blik op de stad gemanipuleerd door niet de gewone stadsgeluiden, maar een soundtrack te laten horen, met een selectie van de buitengeluiden. Soms alleen vogelgeluiden, dan weer een kakofonie. Vier acteurs lopen ook door het beeld. We horen ze soms mompelen of telefoneren via zendmicrofoons. Drie van hen doen weinig opzienbarends, ze gaan op in het stadsgewoel. Maar Abke Haring, zelf theatermaker met een sterke aanwezigheid, heeft een compleet personage bedacht. Een jongensachtig meisje dat rondhangt, speelt, stenen verzamelt, een stok en een fietswrak meesleept. Ze krijg iets moois met een andere speler.

Zonder Harings optreden had ik misschien makkelijker geaccepteerd dat Gerucht weinig structuur of inhoud kent. Nu denk ik: hadden ze maar allemaal zo’n boeiend personage als Haring bedacht. Van den Bergs voorstellingen zijn altijd leeg en moeilijk te doorgronden, maar met Gerucht blijf ik wel erg onbevredigd achter. Is dit alles? In haar eerdere voorstelling Het blauwe uur speelde ze mooier met het straatleven. Maar dat was dan ook een stille straat bij zonsopgang – blijkbaar meer Van den Bergs natuurlijke werkgebied.