In Oezbekistan verwatert het leven

Tussen hemel en aarde. Regie: Frank van den Engel en Masja Novikova. In: 7 bioscopen. Voorafgegaan door de korte film Lipari van Frank van den Engel.

Oezbekistan werd ruim zeventig jaar overheerst door de Sovjet-Unie. Na de val van het IJzeren Gordijn en de onafhankelijkheid van de Sovjet-Unie was er even hoop dat de politieke situatie zou veranderen. Vergeefs. De nieuwe president Islam Karimov gaf de religie vrij maar hield verder de touwtjes stevig in handen. Achat Nabiev, een van de hoofdpersonen in Tussen hemel en aarde, zegt bijna berustend dat de Oezbeekse politiek weliswaar zogenaamd democratisch werd maar dat er in feite niets veranderde. Het is nog steeds een dictatuur: „Dezelfde mensen zitten er nog, alleen hebben ze nieuwe kleren.”

Achat is de leider van een familiecircus, zijn dochter doet aan koorddansen, zijn zoon is gewichtheffer. Vroeger was hij goed bevriend met zijn jeugdvriend, Tursun Ali Mamadzjonov. Beiden begonnen op jonge leeftijd hun artiestenbestaan en hebben een circus. Maar de politiek kwam tussenbeide. Een tijdje waren ze verbonden aan de verboden oppositiepartij ERK (vrijheid). Achat is er nog steeds actief lid van. Maar Tursun Ali moet er niets meer van hebben. Hij concentreert zich op het laten voortbestaan van de rijke circustraditie in zijn land, dat meer met rituelen te maken heeft dan entertainment. Er wordt voornamelijk gespeeld op bruiloften en besnijdenisfeesten. Als ze op het dorpsplein optreden, wordt het publiek altijd gezegend en voorspoed gewenst.

Tussen hemel en aarde schetst op boeiende wijze hun vriendschap en meningsverschillen, afgewisseld met door Melle van Essen prachtig gefilmde beelden van de optredens. Zo krijgen we veel te weten over de niet zo rooskleurige situatie in Oezbekistan. Maar de tragiek zit hem niet alleen in de verwaterde vriendschap. De dochter van Achat is het koorddansen eigenlijk wel zat. Ze wil liever trouwen, net als haar vriendinnen. Maar ze moet door, er moet brood op de plank. Met betraande wangen zegt ze: „En zo gaat ons leven voorbij”.