Wel een persbericht, maar de patiënten weten van niks

In een ziekenhuis in Den Haag is een 78-jarige vrouw overleden na besmetting met legionella. Drie personen zijn ziek. Andere patiënten wisten vanmorgen nog van niets.

‘Legionellaprotocol: Douche niet gebruiken’. Dat staat op een aanplakbiljet op de deur van een douche in het HagaZiekenhuis in Den Haag. Gisterochtend overleed een 78-jarige vrouw aan de gevolgen van een legionellabesmetting. Drie anderen zijn ziek geworden, van wie één „ernstig”. De legionellabacterie is aangetroffen in een doucheblok op de twaalfde verdieping, zo bleek gisteren na onderzoek van het ziekenhuis en de plaatselijke GGD. Daarop besloot de directie tot een doucheverbod voor het hele ziekenhuis.

Het doucheverbod is vanochtend opgeheven, zegt Marjolein Tasche, manager zorg van het ziekenhuis. „Vannacht is alles gereinigd, het sein is nu veilig.” Tasche zegt dat alle protocollen zijn gevolgd. Nadat op 11 mei een patiënt besmet was geraakt met de legionellabacterie werd direct samen met de GGD een brononderzoek ingesteld. De uitslag werd gisterenmiddag bekend.

Naast het doucheverbod besloot het ziekenhuis tot het doorspoelen van alle leidingen. Ook doet het Waterlaboratorium uit Haarlem een zogeheten ‘total check’ door zestig monsters te nemen. Dat onderzoek zal versneld uitgevoerd worden. Wanneer de uitslag daarvan komt is nog onbekend.

Martin (53), patiënt op de gewraakte twaalfde verdieping, piekert er niet over om nog onder de douche te stappen. Hij was vanochtend nog niet op de hoogte van het overlijden van de 78-jarige vrouw, die op het andere deel van de etage lag. Dat gedeelte is vorige week gesloten nadat bekend was geworden dat vier patiënten besmet waren geraakt met de legionellabacterie. Maar dat gedeelte zou hoe dan ook worden gesloten wegens een interne verhuizing, zegt manager Tasche.

Martin, die niet mijn achternaam in de krant wil, vindt het „schandalig” dat hij niet op de hoogte was van de dood van het legionellaslachtoffer. Maar nog kwalijker vindt hij dat hij officieel niet op de hoogte van gesteld van de vondst van legionella. „Dat soort dingen verzwijgen, is eigenlijk gewoon een misdrijf”, vindt hij.

Ook andere patiënten waren vanochtend nog niet op de hoogte gesteld van de legionellavondst, laat staan van de dood van een patiënt. Jack Kusters van de elfde etage (77) schrikt behoorlijk als hij met het nieuws geconfronteerd wordt. „Jeetje, je komt hier omdat je ergens aan geholpen moet worden, maar je gaat aan iets anders dood.” Maar bang is hij niet. „Het is een ziekenhuis: ze zullen toch wel weten wat ze doen?”

Marlies Elert-Janssen (39) is daar niet zo zeker van. Zij werd gisteren aan het eind van de middag op de hoogte gesteld van de legionellavondst. Er werd haar verzocht geen gebruik meer te maken van de douche. „Dat vind ik heel erg. Ik had dat wel eerder willen weten, want dan had ik de afgelopen dagen ook niet gedoucht.” Zij ligt sinds woensdag met een zware longontsteking in het ziekenhuis.

Dat is nu net een van de mogelijke ziekteverschijnselen van de veteranenziekte, die wordt veroorzaakt door de legionellabacterie. Infectie vindt plaats door inademing van kleine druppeltjes water in de lucht. Die moeten dan ook nog eens een temperatuur hebben tussen de 25 en 50 graden. Douches en koeltorens zijn daarom veelvoorkomende verspreiders van de bacterie. Vooral bij mensen met een verzwakt afweersysteem kan besmetting ernstige gevolgen hebben.

Elert-Janssen probeert het doemscenario zoals dat zich na de Westfriese flora in 1999 voordeed (zie inzet) te verdringen. „Ik mag vandaag naar huis, ik wil er gewoon niet meer aan denken.”

Hoewel een groot deel van de patiënten niet officieel op de hoogte werd gesteld van de legionellavondst, plaatste het HagaZiekenhuis vorige week woensdag wel al een persbericht op haar website. „Dat is handig”, zegt patiënt Martin, „je kan hier niet eens internet ontvangen. Er lopen elke dag 35 man de kamer op. Hadden die het niet één keer kunnen vertellen?” Manager Tasche zegt dat „de meest relevante informatie” aan de „direct betrokkenen” is gemeld. Dat waren de patiënten van het afgesloten deel van de twaalfde verdieping, de GGD, de Inspectie voor de Gezondheidszorg en ziekenhuizen in de regio. Vandaag worden volgens haar alle patiënten geïnformeerd.