Verwijt: Pakistan geeft Talibaan toe

Wat gebeurde er deze week rond de missie in Uruzgan? President Bush heeft NAVO-baas Jaap de Hoop Scheffer om meer troepen gevraagd.

De bekende weg was het gisteren tijdens de ontmoeting van president Bush en Jaap de Hoop Scheffer, secretaris-generaal van de NAVO: meer landen moeten bereid zijn om in het zuiden van Afghanistan het gevecht met de tegenstander, de Talibaan, aan te gaan.

Het is een al vaak geuite wens van de NAVO en de Amerikanen, sinds in 2005 de opstand in Afghanistan plotseling veel hardnekkiger bleek dan eerder voorzien. Maar net zo vaak is gebleken dat maar weinig grotere NAVO-landen bereid zijn daaraan gehoor te geven. Zij willen vasthouden aan de doctrine van de NAVO-missie ISAF, dat vechten als zodanig geen oplossing biedt voor Afghanistan.

Dat deze houding geen garantie vormt tegen verliezen, hebben de Duitsers deze week ervaren: drie Duitse militairen kwamen in het doorgaans rustige Kunduz om het leven bij een zelfmoordaanslag, die ook aan zeven Afghaanse voorbijgangers het leven kostte.

Het aantal zelfmoord- en bomaanslagen in héél Afghanistan, ook delen van het land waar eerder van weinig opstand sprake was, neemt volgens NAVO- en Afghaanse bronnen voortdurend toe. De dood van Mullah Dadula, de militaire commandant van de Talibaan, lijkt daaraan weinig te hebben veranderd.

In de stad Kandahar vonden donderdag vier werknemers van een particulier beveiligingsbedrijf de dood door een op afstand tot ontploffing gebrachte bom. Toen de Afghaanse politie ter plaatse was, ging een tweede explosief af . Dergelijke dubbelaanslagen waren eerder vooral uit Irak bekend. In Kandahar zijn door de Talibaan vlugschriften, zogenoemde nachtbrieven, verspreid, waarin staat dat de stadsguerrilla zal worden geïntensiveerd.

Een grote zelfmoordaanslag vond zondag plaats in Gardez in de provincie Paktia: veertien Afghaanse burgers vonden de dood op een plek waar kort tevoren een Amerikaans konvooi was gepasseerd.

Niet alle aanslagen of veldslagen in Afghanistan komen naar buiten – met name de Amerikaanse troepen geven maar zelden inzicht in hun activiteiten. Soms brengen lokale Afghaanse autoriteiten iets naar buiten. Zo blijken Amerikaanse troepen in de provincie Kapisa, bij Kabul, een aanval te hebben uitgevoerd op een locatie waar in november een ‘zelfmoordcel’ zou zijn opgeruimd. In de provincie Farah werd een aanval uitgevoerd op een vergadering van opstandelingen. In beide gevallen ging het daarbij om gebieden waarvan meestal wordt aangenomen dat de Talibaan er nog niet actief zijn.

Een nieuwe dimensie op het Afghaanse strijdtoneel vormen de schietincidenten tussen Afghaanse en Pakistaanse regeringstroepen aan de grens tussen beide landen. Het lijkt daarbij te gaan om een omstreden heuveltop. De grens, in 1893 getrokken door de Britse koloniale administratie in India en bekend als de Durand-lijn, biedt talrijke aanknopingspunten voor territoriale geschillen.

Deze vijandelijkheden vinden plaats tegen de achtergrond van voortdurende verwijten van de Afghaanse regering, dat de opstand der Talibaan gesteund en geholpen wordt door de Pakistaanse autoriteiten. Die zouden weinig of niets ondernemen tegen de voortdurende infiltraties van de Talibaan in Pakistan. Of het hier onmacht of onwil van de regering Musharraf betreft, staat nog te bezien. Maar in ieder geval heeft het er veel van weg dat het Pakistaanse Waziristan een aantrekkelijke voedingsbodem is geworden voor Al Qaeda en andere extremistische groepen. Terwijl het Westen meende dat dit door de inval in Afghanistan in 2001 juist was voorkomen.

Het Nederlandse Openbaar Ministerie heeft het onderzoek afgerond naar een incident op 22 maart. Nederlandse Apache-helikopters namen toen Afghaanse politieagenten onder vuur die, naar later bleek, juist ook bezig waren Afghaanse opstandelingen te bestrijden. Het komt niet tot vervolgingen.