Kleur zien in letter vergt apart brein

Mensen die bij bepaalde letters onmiddellijk vaste kleurassociaties hebben, blijken meer zenuwverbindingen in hun brein te hebben. Dit blijkt uit onderzoek van twee psychologen van de Universiteit van Amsterdam dat deze week werd gepubliceerd in Nature Neuroscience.

Er was altijd wel vermoed dat in het brein van dit soort mensen, synestheten genaamd, meer verbindingen zouden zijn, al was het maar omdat een ongewone verbinding tussen twee zintuiglijke hersengebieden deze ervaring gemakkelijk zou kunnen verklaren.

De twee Amsterdamse psychologen, Romke Rouw en Steven Scholte, hebben nu dankzij de hulp van achttien synestheten voor het eerst belangrijke anatomische bewijzen voor deze theorie gevonden. In één gebied van het brein, de inferieure temporale cortex, konden ze zelfs aantonen dat ‘sterke’ synestheten, die een K bijvoorbeeld écht altijd blauw zien, daar meer connecties hadden dan synestheten die die kleurassociatie alleen in hun geest maken.

Belangrijk is ook dat Rouw en Scholte dit grotere aantal verbindingen niet alleen hebben aangetoond in ‘lagere’ visuele hersengebieden, zoals de temporale cortex, maar ook in ‘hogere’ meer abstraherende hersengebieden als de frontale en pariëtale cortex.

Dat vormt een bevestiging van het idee dat de synesthesie niet alleen veroorzaakt wordt door abnormale vroege verwerking van de zintuigelijke signalen, maar ook doordat er in een later stadium van die verwerking iets ongewoons gebeurt.

De psychologen konden met een geavanceerde MRI-scanner (diffusion tensor imaging, DTI) bij de achttien synestheten en een controle- groep zien waar en hoeveel witte massa (zenuwverbindingen) zich in het brein bevindt. Er werd géén verschil gevonden in richting van zenuwverbindingen tussen verschillende hersengebieden.

Het grotere aantal verbindingen bij synestheten is vooral te vinden in een grotere lokale samenhang. Iedereen wordt geboren met een enorm groot aantal verbindingen in de hersenen, die in de eerste jaren van het leven worden gesnoeid. Zo wordt het brein efficiënter. Waarschijnlijk wijkt dit snoeiproces iets af bij synestheten.