Tan Dun: muziek van knisperende papieren

Concert: Ned. Philharmonisch Orkest o.l.v. Tan Dun. Gehoord: 20/5 Concertgebouw Amsterdam Herh.: 22/5. Res.: 020 6718345

Muzikaal en visueel was de opera Tea van de Amerikaanse Chinees Tan Dun in 2003 een wonder in het Amsterdamse Muziektheater met een ‘papieren’ tweede acte: etherisch geritsel en geruis, geknierp en geknisper van velletjes papier als muziekinstrumenten. Het mooiste was het door de orkestleden ritmisch heen en weer slaan van de patitituurbladen.

Tan Dun is nu terug in Amsterdam als componist èn dirigent bij twee concerten van het Nederlands Philharmonisch Orkest met onder andere de Nederlandse première van Paper Concerto (2003). Opnieuw op allerlei manieren papiergedruis, weer het omslaan van het partituurpapier, maar ook met orkestrale begeleiding.

Vanaf het plafond van het Concertgebouw hangen drie papierbanen, waarop slagwerkers zich uitleven alsof ze erin willen klimmen. Op het balkon zorgen violisten voor ruimtelijke effecten. Het publieke succes van het papierspektakel was zaterdag groot, het artistieke belang is wat kleiner.

Het was bijna een compleet slagwerkconcert. In Duns vioolconcert Out of Peking Opera met een gedreven solist Daniel Hope, klinkt de westerse strijkersklank naast het typisch Chinese harde en felle slagwerk. En NedPho-slagwerker Nando Russo komt met zijn stuk Mediterraneo, eveneens een mix van Europees en Aziatisch.

Ook sterk ritmisch zijn de Rituele vuurdans van De Falla en de Polowetzer dansen van Borodin. Het was de vraag of de dirigent Tan Dun daarvoor het temperamant heeft. Briljant naar westerse maatstaven klinkt het niet, maar wel erg effectief. Het temperament van Dun bestaat vooral uit pure drift.