‘Honderd dagen luisteren is niet gratuit’

In een tv-studio sluit het kabinet zijn tournee van honderd dagen luisteren af. De oppositie kan beter meedenken in plaats van klagen, zegt de coalitie.

Ze mopperen op de honderd-dagentournee van het kabinet, de oppositiefracties in de Tweede Kamer. Maar waarom eigenlijk, vragen de fractievoorzitters van de coalitiepartijen CDA, PvdA en D66 zich af. Ze moeten juist blij zijn dat ze zich eventjes weinig van het kabinet hoeven aan te trekken.

Met een groots opgezette manifestatie sluit het kabinet vanavond de tour af in de Utrechtse Jaarbeurs. De inhoudelijke presentatie is op 14 juni in Den Haag, maar vanavond neemt het kabinet vast een voorschot in een speciale uitzending van het EO-programma Knevel & Van den Brink.

De oppositie hekelt echter de afwachtende houding van het kabinet en verwijt de coalitie „ideeënarmoede”. Ook het publiciteitsoffensief van het kabinet ergert de oppositie. „Om oppositie te kunnen voeren heb je een kabinet nodig waartegen je af kunt zetten”, zei VVD-leider Mark Rutte.

Toch biedt de honderd-dagenperiode van het kabinet de oppositie juist „kansen”, zegt fractievoorzitter Arie Slob (ChristenUnie). „Met een meerderheid van de Kamer kunnen ze het beleid bijstellen.” Want anders dan het regeerakkoord, hoeven de coalitiefracties in de Tweede Kamer zich niet op voorhand vast te leggen op het beleidsprogramma dat nu geschreven wordt.

„Wij kunnen dat programma in alle vrijheid beoordelen”, zegt Slob. „Daarom begrijp ik ook niets van die klagerige toon van de oppositiepartijen. Als zij met goede voorstellen komen, zullen we die ook gewoon op zijn inhoud beoordelen.” Zijn collega Jacques Tichelaar (PvdA): „De Kamer kan nu de eigen agenda bepalen. Wij laten het echt niet gebeuren dat de Kamer een half jaar reces heeft.”

Tichelaar vindt het „een beetje gênant” van Rutte dat hij doet voorkomen dat het nu nergens over gaat. Er zijn wel degelijk debatten geweest, zegt hij. „We hebben het gehad over de dubbele nationaliteit, over het huurbeleid, financiën, of de zorg.” De PvdA verveelt zich helemaal niet, zegt hij.

Zijn collega Pieter van Geel van het CDA: „De kritiek dat de verwachtingen na alle gesprekken in het land te hoog gespannen zouden zijn is onzin. De tour is geen vrijblijvende exercitie, het regeerakkoord is de basis. Het is denkbaar dat op detailniveau andere oplossingen gevonden worden, zolang de doelstellingen van het regeerakkoord overeind blijven.”

Van Geel vindt dat Rutte „een karikatuur” maakt van het proces. „Het kabinet doet wat het moet doen: een regeerakkoord, waar bewindspersonen niet bij betrokken zijn geweest, laten uitwerken door de bewindlieden. En ze doet dat in samenspraak met de samenleving. Dat lijkt me verstandiger dan het in de beslotenheid van de ministerraad zelf willen bedenken.”

Arie Slob: „Dit kabinet kiest er nadrukkelijk voor om, anders dan het voorgaande kabinet, met het gezicht naar de samenleving toe te gaan staan en dan heeft de oppositie daar weer kritiek op. Het is niet goed of het deugt niet.” Tichelaar vindt dat de oppositie enthousiaster had mogen zijn. „Bij de formatie hebben we gezegd: We gaan geen telefoonboek vol afspraken schrijven, maar ook luisteren naar wat er leeft.”

SGP-fractievoorzitter Bas van der Vlies noemde het „zeer onverstandig” dat bijna het hele kabinet aanschuift bij Knevel & Van den Brink. Dat klopt staatsrechtelijk niet, vindt Van der Vlies, want plannen worden in de Kamer gepresenteerd, niet erbuiten. Tichelaar: „Ik geloof niet dat Knevel en Van den Brink een debat voeren zoals wij in de Kamer doen.”

De drie voorzitters willen zich niet uitspreken over de vraag wat zij precies van het programma verwachten. Van Geel: „We doen het in de juiste volgorde: het kabinet is nu aan zet. Maar duidelijk is dat het concreter moet.” Slob: „We hebben als partij veel aandacht voor duurzaamheid, jeugd en gezin en de zorg voor de kwetsbaren in de samenleving, dat wil ik in elk geval terug zien.”

Op 14 juni wordt een uitgewerkt ‘beleidsprogramma’ gepresenteerd aan Kamer en samenleving, een week later is er een debat over. Slob: „Ik hoop dat het een overtuigend verhaal zal worden, want er zijn wel verwachtingen gewekt.”

Rectificatie / Gerectificeerd

In het artikel ‘Honderd dagen luisteren is niet gratuit ’ (21 mei, pagina 1) is sprake van de coalitiepartijen CDA, PvdA en D66. In plaats van D66 had de ChristenUnie moeten worden genoemd.