Dhr. Zonder-de

Het spellen van een naam of een woord aan de telefoon kan tot een hoop misverstanden leiden, zo blijkt. Een greep uit de reacties van lezers op het stukje van vorige week, over de driepoot en de tweepoot, als aanduiding voor respectievelijk de ‘M’ en de ‘N’. Het gaat om citaten uit e-mailtjes en brieven.

1. Mijn vrouw wilde voor een kennis door Fleurop een bloemetje laten bezorgen. Gevraagd naar de voornaam van de geadresseerde zei zij: „Floor: Ferdinand Leo Otto Otto Rudolf.”

Het kaartje werd door de bloemist geadresseerd aan Ferdinand Leo Otto Otto Rudolf…

2. Ik heet ‘Ronde’. Daar maken de mensen vaak ‘de Ronde’ van, dus ik zeg er dikwijls automatisch al bij ‘Ronde zonder de’. Omdat ik ook een niet echt gangbare voornaam heb, namelijk ‘Hidde’ (met ‘de’ dus), is ‘Hidde Ronde-zonder-de’ voor de meeste mensen niet meer bij te benen. ‘Mevrouw Heidi de Ron’ kwam van een echte volhouder.

3. Toen ik jaren geleden telefonisch mijn naam en adres aan een Duits hotel ‘buchstabierte’ kwam er een antwoord met „Rudolf Nicholas” als postcode, keurig bezorgd door de toenmalige Tante Pos, al was mijn huisnummer vier cijfers langer en de dorpsnaam totaal verbasterd.

4. De voorzitter van mijn vereniging bestelde bloemen en vroeg de rekening te sturen naar de penningmeester (naar mij). „Stuurt u de rekening naar De Heer M. Cohenno, de M van Maurice.” Enkele dagen later krijg ik post van de bloemist geadresseerd aan: De heer M. van Moris Cohenno.

5. Ik gaf Nederlands als tweede taal (NT2) aan buitenlanders en heb hun de kreet tweepoot/driepoot juist aangeleerd omdat ze vaak zo moeilijk verstaanbaar zijn. Ik hoorde een Chinese jongen tijdens een gesprek met een officiële instantie door de telefoon zijn naam verduidelijken met „tweepoot”, en dat werkte uitstekend. Het klonk voor mij wel heel gek, zo’n oer-Nederlandse kreet tussen dat krakkemikkige Nederlands.

6. Alhoewel mijn achternaam uit slechts vier letters bestaat, PAUR, wordt hij zelden goed geschreven, ook als ik hem spel als Pieter Anna Ursula Rudolf. Wij hebben weleens een brief ontvangen, geadresseerd aan dhr. en mevr. Pieter Anna Ursula, Rudolf.

Het woord piket voor ‘dienstdoende’ is buiten de advocatuur niet algemeen bekend, zo ontdekte een andere lezer. „Op de vrijdag na Hemelvaart”, schreef hij, „wordt er door de meeste (semi-)ambtenaren niet gewerkt. Ik vroeg de telefoniste van het Productschap voor Vee, Vlees en Eieren naar de piketvoorlichter, waarop zij ijverig ging zoeken naar een meneer of mevrouw Piket.”

Tot slot heel iets anders. Er kunnen ook allerlei misverstanden ontstaan door computervertalingen. Handleidingen bij technische apparaten zijn hier berucht om. Tegenwoordig worden ook steeds meer brieven en e-mails automatisch vertaald – bijvoorbeeld met behulp van vertaalprogramma’s op internet. Dit levert soms vreemde dingen op. Zo ken ik iemand die een brief ontving – door de computer uit het Engels in het Nederlands vertaald – met een verzoek om informatie „over de renaissanceschilder Maarten vrachtwagen Heemskerk”. Meer voorbeelden zijn welkom.

Ewoud Sanders

Reacties naar sanders@nrc.nl of viawww.nrc.nl/woordhoek