Chelsea wint in kebabtent

„Kijk, dit is wat Ronaldo ook zou doen in een computerspelletje!”

De Engelse bekerfinale door de ogen van de Britse sportschrijver David Winner.

Het is een heilige dag voor Engelse voetbalfans. De eerste FA Cup Final op het nieuwe Wembley, met de twee beste teams van het seizoen, kampioen Manchester United en runner-up Chelsea. Voldoende ingrediënten voor een spannende, onvergetelijke voetbalmiddag.

David Winner is zo’n fan die geen Cup Final mist. Maar vandaag is de auteur van Brilliant Orange – over de magie van het Nederlandse voetbal – en Those Feet – over de ontstaansgeschiedenis van het Engelse spel – in Nederland beland. Op het Amsterdam Literary Festival stelt hij zijn nieuwste boek voor: Around the world in 90 minutes (+ extra time and penalties), een dagboek over een even spannende als ziekmakende, vermoeiende wereldreis tijdens het laatste WK voetbal in Duitsland.

Winner keek hoe de wereld naar voetbal keek. Hij zag Zuid-Korea gelijkspelen tegen Frankrijk op een plein vol met 500.000 trotse Koreanen in Seoul, noteerde het verdriet vak bij de scheepswerf van Gdansk na de uitschakeling van Polen en beschreef de tristesse in mooie Argentijnse ogen in een tangobar in Buenos Aires na de verloren kwartfinale tegen Duitsland. Maar toen Italië het WK won, was hij niet in zijn woonplaats Rome maar lag hij oververmoeid met een meervoudige jetlag bij zijn ouders in bed in Londen. Zijn vriendin hield hem via haar mobiel op de hoogte. Winner luisterde hoe de wereld naar voetbal keek, en ook dat blijkt meer dan spannend.

„Verwacht dat soort diepgaande emoties toch maar niet van mij vandaag”, waarschuwt de Arsenal-fan tijdens de zoektocht naar een geschikte plaats om de finale te bekijken. „Het is United en Chelsea. Ik maal er niet te veel om.” Hij hoopt wel dat Chelsea wint. Alleen omdat United dan niet de ‘dubbel’ wint. „Zo simpel zit de logica van een fan soms in elkaar.”

Een leuke locatie vinden blijkt nog niet mee te vallen. In een grote kroeg wordt de wedstrijd wel bekeken, maar er is luide muziek op de achtergrond. „Dat kan echt niet. Dan mis je de sfeer. Het lawaai van het stadionpubliek is als de lachband bij een comedy. Die hoort erbij. Het publiek maakt de ervaring compleet, zoals Kieslowski ook zei over bioscoopfilms.” In een coffeeshop zitten mensen blowend voor zich uit te staren naar het scherm. „Scary. Zou ik me niet echt prettig bij voelen.” De keuze valt op een kebabzaak met een heerlijk mooie breedbeeldtelevisie tegen de wand. „Ongebruikelijk misschien, maar dat maakt het net speciaal.”

Winner is ondertussen een doorgewinterd kijker van live voetbal op tv. Niet alleen tijdens het WK. Ook in Rome volgt hij de Engelse Premier League in twee van zijn favoriete bars. „Het is heel sociaal om in de kroeg mensen te ontmoeten en naar voetbal te kijken. Net alsof je echt naar de wedstrijd gaat, je kan lekker kletsen met je vrienden. Het is gezellig en goedkoper bovendien. Een ticket voor Arsenal is tegenwoordig duurder dan een private box in de Royal Opera House in Londen.”

We zijn niet alleen in de kebabzaak. Vaak komen mensen gewoon even de stand bekijken, anderen blijven hangen. „Er kijken meer mensen voetbal op tv dan in het stadion. Zeker tijdens het WK. Dat is daardoor het grootste culturele evenement ter wereld. Het is vaak een intensere beleving dan een live wedstrijd. Daarom kan een veertienjarig meisje in Japan een even grote United-fan zijn als een seizoenkaarthouder uit Manchester. Het is gewoon anders, niet beter. Ik heb het Nederlandse voetbal ook via tv leren kennen.”

Van de wedstrijd is Winner niet echt onder de indruk. „Het lijken wel twee middelmatige teams uit een lagere profdivisie. Als ik kon, zou ik even zappen naar een film in het Hindi. Maar dan scoort er altijd iemand natuurlijk.” Ook het nieuwe Wembley kan hem nog niet echt bekoren. „Het ziet er meer uit als een conferentiecentrum dan een voetbalstadion. En het veld is schandalig slecht.”

Maar de verslaggeving van de BBC is dan weer top. „Niet te veel herhalingen, het tempo niet uit de wedstrijd halen. Hoe beter de beelden, hoe meer het op een computerspelletje begint te lijken ook. Misschien zijn er nu wel enkele vingervlugge tieners ons aan het foppen, en tonen ze straks nog de echte wedstrijd. Je weet het nooit.”

Van Wayne Rooney is hij wel onder de indruk. „Hij is een moderne voetbalheld. Een beetje onaangepast, maar dat maakt het verhaal net beter. Daarom is Maradona leuker dan Pele. En Rooney leuker dan Ryan Giggs. Schitterende speler, maar zou je over Giggs ooit een boek lezen? Ik dacht het niet.”

Ook Didier Drogba kan op lovende woorden rekenen als hij vijf minuten voor het einde van de verlenging Chelsea de overwinning bezorgt en ons een strafschoppenreeks bespaart. „Het was een waardeloze wedstrijd, maar wat een prachtige goal. Very good move, brilliant finish.” Alleen als de spelers hun medailles gaan ophalen, vindt Winner het niet meer leuk. „In het oude Wembley waren het 39 tredes. Dan blijf je dicht bij het veld. Deze trap is veel te lang. Het lijkt wel alsof ze hun auto gaan halen!”

Was het een wedstrijd om lang te herinneren? „De wedstrijd zelf niet, de belevenis wel. Deze Cup Final is vanaf nu de eerste kebab-bekerzege van José Mourinho. Dat is toch net iets anders.”

David Winner: Around the world in 90 minutes, Bloomsbury, Londen, ISBN 9780747590835, 12,50 euro

Bekijk clips van Winners voetbalreis rond de wereld op www.bloomsbury.com/davidwinner