Engels

Cas van Kleef (Spunk) verbetert de wereld voor 50 euro per dag

Een vriendin van me ging twee jaar geleden naar Nepal om Engelse les te geven aan achtergestelde kinderen. Voor de meesten het ideaalbeeld van vrijwilligerswerk: de ultieme opoffering en weg van alle luxe en communicatiemiddelen. Maar dat gebrek aan communicatiemiddelen leek mij nou juist een probleem. Tegen wie moeten die achtergestelde kinderen nou Engels praten in de Himalaya?

In Pattaya geeft het Fountain of Life-centrum Engels aan Thaise hoeren, en ze wilden graag dat ik een dagje kwam lesgeven. ik zag daar de zin niet zo van in. Ze haalden me uiteindelijk toch over door te zeggen dat ik een eigenschap had die zij niet bezaten. Ik was namelijk man. Thaise meisjes zagen alleen maar westerse mannen die zich misdroegen, en het volledige vrouwelijke vrijwilligerspersoneel vond dat niet zo’n goede zaak. Als ik zou lesgeven zouden ze misschien zien dat niet alle mannen klootzakken zijn. Nou, daar deed ik het voor.

Agnete (19) is een Deens meisje dat al een paar maanden Engelse les geeft. Ik neem voor een dag haar klasje over. Ze vertelt me dat het eerste wat de meisjes leren zinnen zijn als: ‘I am a human being’ en ‘please don’t hurt me’. Tsja, dan is het nut van Engelse les gelijk duidelijk. Ze begint net een nieuw hoofdstuk, ‘house’, dus ik zal het vooral gaan hebben over meubilair en ramen. Misschien niet zo spannend, maar gecombineerd met hun eerdere kennis kunnen ze aan het eind van mijn les misschien dingen zeggen als: ‘Please don’t hurt me in the living room’ of: ‘I don’t want to have sex in the kitchen, I want to have sex in the bedroom.’ Dat is ook wat waard. Agnete: „Het is niet zo belangrijk dat ze foutloos Engels kunnen spreken. Ik wil ze ook gewoon twee leuke uren per dag geven. Veel van de meisjes werken de hele nacht, of moeten de hele dag binnen zitten.” Maar waarom willen ze dan hun vrije uren in een klaslokaal besteden? Agnete: „Veel vrouwen hebben geen zelfvertrouwen, en hebben nog nooit op school gezeten. Ze vinden het geweldig om iets te leren. Dan bereiken ze helemaal zelf iets.”

De volgende dag kies ik ervoor om een overhemd aan te doen en draag ik mijn bril. Dan zie ik er volwassener uit. Ik loop het lokaal in, en word door vijftien vrouwen begroet met een: „Goodmorning mister teacher!” Agnete stelt me voor, waarna ze iets over zichzelf mogen vertellen. Een vrouw met een triest gezicht is negenenveertig en werkt als masseuse, en ik heb ook een meisje van negentien in mijn klas met een Engelse vriend. Ze komen bijna allemaal uit Isang, een van de armste provincies van Thailand, en veel hebben hun kinderen bij opa en oma achtergelaten. Slechts eentje van de vijftien geeft toe dat ze in een bar werkt. Waar zijn de hoeren nou? Later vertelt Agnete me dat ze vaak niet helemaal duidelijk zijn over hun beroep: „Die masseuses werken ’s nachts. Ik weet niet wat voor fysieke handelingen ze dan allemaal moeten uitvoeren. En die huisvrouwen hebben vaak een westerse vriend waar ze amper mee kunnen communiceren. Dat is een relatie gebaseerd op geld. Dus eigenlijk ook een soort prostitutie.”

Maar hoe worden de vrouwen dan geselecteerd? Wie mag er wel of geen les krijgen? Later vraag ik het aan hoofdzuster Supopoan: „We weten inderdaad nooit zeker of een meisje seks heeft voor geld. Soms mogen receptionisten alleen in een hotel werken als ze met de klanten mee naar boven gaan. En andere meisjes hoeven in gogo-bars alleen maar met klanten te praten en ze dronken te voeren. We zeggen liever dat onze vrouwen ‘service workers’ zijn. Dan stoppen we ze niet in een hokje, en beledigen we ze ook niet.”

Als sommige meisjes tijdens de les een foutje maken, moeten ze hard giechelen. Ik trek dan mijn bemoedigende gezicht, en vertel dat ik de ‘th’-klank ook heel moeilijk vond om uit te spreken. Als de negenveertigjarige vrouw na zestien keer ‘kitchen’ niet meer als ‘chicken’ uitspreekt, wil ik op en neer springen van blijdschap. Al was het alleen maar omdat ze daarna niet meer zo verdrietig kijkt. Ik heb voor het eerst in tijden weer het gevoel dat ik iets ‘bijdraag’. Elke keer als ze een zin goed formuleren, weet ik dat dat dankzij mij is. Instant resultaat. Ik ben helemaal fan van Engelse les, want ik help ze om zichzelf te helpen. En ook al weet ik dat Agnete deze les net zo goed had kunnen geven, ik heb ze in ieder geval laten zien dat niet elke man meteen in hun tieten wil knijpen.