Verdelen van 10 miljard splijt kabinet

Binnen het kabinet is sterke verdeeldheid ontstaan over de besteding van tien miljard euro. Zeven van de zestien ministers voelen zich „buitengesloten” bij de verdeling van dit geld.

Ook enkele staatssecretarissen hebben protest aangetekend tegen de gang van zaken. Vice-premier Bos (Financiën, PvdA) is woensdag aangewezen als „scheidsrechter” die de komende dagen „orde moet scheppen in de ontstane chaos”.

Dat bevestigen bronnen rondom het kabinet. De zes bewindslieden die verantwoordelijk zijn voor zes kernthema’s van het kabinet (de ‘pijlers’ uit het regeerakkoord, goed voor zeven miljard euro) zouden te weinig oog hebben voor de plannen van de andere bewindslieden. „Ze laten de anderen er soms niet tussen”, zegt een betrokkene.

Zo heeft minister Klink (Volksgezondheid, CDA) volgens betrokkenen geld gevraagd voor innovatie in de zorg om de arbeidsmarktproblemen op te lossen. Maar coördinerend minister voor innovatie Van der Hoeven (Economische Zaken CDA) weigerde dat geld voor Klink vrij te maken. Ook minister Verburg (Landbouw, CDA) had problemen met Van der Hoeven en met minister Cramer (VROM, PvdA), die alle voorstellen van andere bewindslieden „met een VROM-sausje overgiet”.

De ‘gedupeerde’ bewindslieden hebben bepleit dat een objectiever bewindspersoon de uiteindelijke keuzes maakt. Dat werd Bos.

De ministers hebben de afgelopen weken voor tientallen miljarden euro’s aan plannen ingediend bij de ambtenaren die zich bezighouden met het opstellen van het zogenoemde beleidsprogramma. Sommige bewindslieden willen drie keer zoveel geld uitgeven als beschikbaar is. Ook willen zij het geld al komend jaar inzetten, waardoor er geen middelen meer zijn voor nieuw beleid daarna.

Vice-premier Bos heeft zijn collega’s dinsdag een brief gestuurd waarin hij waarschuwt dat het zo niet goed gaat. Hij zal in overleg met Balkenende en vice-premier Rouvoet (Jeugd en Gezin, CU) de plannen beoordelen. Balkenende zal de komende dagen de 137 plannen die zijn ingediend (bij elkaar 110 pagina’s tekst) snoeien tot zo’n dertig plannen, vijf per pijler. Die krijgen een plaats in het zogenoemde beleidsprogramma, dat 14 juni gepresenteerd wordt.

De bewindslieden hebben de afgelopen weken gebruikt voor gesprekken met burgers en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld. Dit ‘100-dagen’-programma wordt maandag afgesloten met een werkbezoek van bijna het hele kabinet en een town hall meeting in de Utrechtse Jaarbeurs.

Morgen in Z: honderd dagen