Toenadering Rusland en EU blijft uit

De Europese Unie en Rusland zijn tijdens hun halfjaarlijkse ontmoeting geen stap nader tot elkaar gekomen. Dat blijkt uit de tweedaagse bijeenkomst in het Russische Samara die vanmiddag werd afgesloten.

De talrijke meningsverschillen die tussen de EU en Rusland waren gerezen zijn recht overeind gebleven. De gezamenlijke persconferentie na afloop stond voor een belangrijk deel in het teken van de aanhouding van de Russische voormalig schaakkampioen en huidig mensenrechtenactivist Gari Kasparov eerder op de dag. Kasparov wilde naar Samara om te demonstreren tegen de voortdurende schending van de mensenrechten in zijn land, maar zijn paspoort en ticket werden hem op het vliegveld van Moskou afgenomen.

De Duitse bondskanselier en huidig voorzitter van de Europese Unie, Angela Merkel, hekelde de gang van zaken. „Ik ben er bezorgd over dat sommige mensen hier problemen hebben met reizen. Ik hoop dat zij toch de mogelijkheid krijgen hun mening uit te dragen”, zei zij.

Merkel werd hierin bijgevallen door voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie, die de EU-Ruslandtop ook bijwoonde. Barroso zei dat het van het grootste belang is dat Europese landen principes en waarden respecteren. „En Rusland is een Europees land”, aldus Barroso.

Tijdens de persbijeenkomst die soms in een geprikkelde sfeer verliep, kaatste de Russische president Vladimir Poetin de bal terug. Hij kritiseerde het politieoptreden begin deze maand in Estland tegen demonstranten van Russische afkomst tegen de verplaatsing van een oorlogsmonument in de Estse hoofdstad Tallinn.

Het was de afgelopen dagen al duidelijk geworden dat de top geen succes zou worden. Rusland en de EU slagen er bijvoorbeeld nog altijd niet in hun tien jaar oude samenwerkingsovereenkomst, die binnenkort afloopt, te vernieuwen. Struikelblok is het eind vorig jaar door Rusland ingestelde importverbod op vlees uit EU-land Polen. Daarom verzet Polen zich tegen onderhandelingen over een nieuwe overeenkomst.

Barroso zei vanmiddag in Samara dat er voor de Russen geen enkele reden meer is om het importverbod voort te zetten. De Russen gingen tot de stop over nadat in Polen fraude was geconstateerd bij enkele vleeskeuringsrapporten.

Een andere bron van irritatie in Europa is de energiepolitiek van Rusland. De EU verwijt de Russen hun energiemarkt, in weerwil van eerdere afspraken, af te schermen voor bedrijven uit het Westen. Ook over andere handelsovereenkomsten zou Moskou volgens Brussel dwarsliggen. Verder speelt ook nog de onderlinge controverse over de toekomst van de Servische provincie Kosovo.