Somber Brits rapport: Irak bijna mislukt

In Irak is niet één burgeroorlog aan de gang maar een groot aantal burgeroorlogen en opstanden waarbij een aantal gemeenschappen en organisaties is betrokken die om macht vechten. Dat staat in een zeer somber rapport over de toestand in Irak van de Britse denktank Chatham House dat gisteren is gepubliceerd. Het rapport roept op de „harde realiteiten” van Irak te accepteren wil nog worden voorkomen dat Irak verandert in een mislukte staat en in elkaar stort.

Het geweld van de laatste dagen onderstreepte de lijn van het rapport. Een Amerikaanse legerbasis in het centrum van de Noord-Iraakse stad Baquba, een sunnitisch rebellenbolwerk, werd vanochtend aangevallen door 50 opstandelingen. Bij een Amerikaanse tegenaanval uit de lucht werden volgens het Amerikaanse leger zes aanvallers gedood.

Woensdagavond werden in de noordelijke stad Mosul vier politiemannen gedood toen 200 sunnitische rebellen midden op de dag een politiebureau en een gevangenis aanvielen. Eerder die dag werden acht mensen gedood in de zuidelijke stad Nasiriya bij gewapende botsingen tussen de militie van de shi’itische geestelijke Muqtada Sadr en een Iraakse legereenheid. De Iraakse krant Zaman meldde dat de veiligheidssituatie in verscheidene zuidelijke steden ernstig is verslechterd. In Bagdad werden dinsdag 30 lijken op straat gevonden, doorgaans resultaat van shi’itische militie-activiteit.

Volgens het rapport werkt het grote Amerikaans-Iraakse veiligheidsoffensief in Bagdad en omgeving niet of nauwelijks. De tegenstellingen tussen de sektarische en etnische groepen worden steeds scherper en vernietigen de sociale cohesie, aldus de auteur van het rapport, Gareth Stansfield.

De Amerikaanse en de Britse regering blijven volgens Stansfield worstelen met hun analyse van Irak. Hun falen heeft geleid tot het volgen van „strategieën die passen bij ideaalbeelden van hoe Irak eruit zou moeten zien”, maar vaak geen relatie hebben tot de werkelijke situatie. Zo zijn veel van de grote steden, waaronder Kirkuk, Mosul, Baquba, Samarra, Ramadi en Basra, wetteloze centra geworden van inter- en intrasektarisch en inter-etnisch conflict. De centrale regering heeft er geen greep meer op – zij is niet meer dan een van verscheidene partijen.

Accepting realities in Iraq: www.chathamhouse.org.uk