Eerste luitenant

Niemand twijfelde eraan dat president Sarkozy vijfvoudig oud-minister François Fillon zou benoemen tot premier van de nieuwe regering.

François Fillon Foto AFP Newly appointed Prime Minister Francois Fillon arrives at the Elysee palace, 17 May 2007 in Paris, to attend a meeting with President Nicolas Sarkozy and UMP's personalities. The 53-year-old Fillon, who masterminded Sarkozy's presidential election programme, is seen as a safe pair of hands whose experience handling unions during pensions reform will be a key asset to the new government. Nicolas Sarkozy will announce the full line-up of his government on 18 May 2007. AFP PHOTO PATRICK KOVARIK AFP

Als er één benoeming was waarover president Sarkozy de afgelopen weken niet leek te twijfelen, dan is het die van François Fillon (53) tot premier. De vijfvoudige ex-minister staat bekend als een kundige hervormer. Hij doet het niet frontaal, zoals de eerste premier van president Chirac, Alain Juppé, tussen 1995 en 1997. En niet met kleine stapjes en grote ruzies, zoals de laatste premier van Chirac, Fillons directe voorganger Dominique de Villepin tussen 2005 en 2007.

François Fillon overlegt, luistert, probeert te overtuigen en houdt vol. Zo slaagde hij erin als minister van Sociale Zaken tussen 2002 en 2004 de enige grote sociaal-economische hervorming van de laatste Chirac-jaren door te voeren, in het pensioenstelsel. Ondanks grote demonstraties.

Maar daarna ging het mis. Fillon dacht vanaf 2004 dezelfde methode toe te passen als minister van Onderwijs. Maar Chirac wilde geen nieuwe grote demonstraties begin 2005, vlak van het referendum over de Europese Grondwet. Hij trok Fillons onderwijshervorming in en de boosdoener keerde niet terug voor een zesde ministerspost in de regering-Villepin. Op dat moment besloot Fillon, getergd in zijn ambitie, „eerste luitenant” te worden van – toen nog – runner-up Sarkozy.

Fillon en Sarkozy hebben gemeen dat ze jong begonnen zijn als beroepspolitici en altijd in het vak zijn gebleven. Fillon haalde in 1981 als 27-jarige voor het eerst de Assemblée Nationale, als afgevaardigde van de Sarthe, nog altijd zijn streek. Hij steunde in 1995 net als Sarkozy presidentskandidaat Balladur.

Toch lag het koppel Sarkozy-Fillon niet voor de hand. De eerste onderscheidde zich in hun partij als betrekkelijk liberaal. Fillon komt van de sociaal-gaullistische vleugel, die het verlangen naar een sterke nationale staat combineert met linkse accenten. Zijn alliantie met Sarkozy rechtvaardigde Fillon met de belofte diens „linker halfrond te versterken”.

Maar vooral bleken de twee vijftigers elkaar als persoonlijkheden aan te vullen. Fillon de Bedaagde als contrapunt bij Sarkozy de Hyperactieve. Hij lijkt zich niet te storen aan de aangekondigde dominantie van de president. Integendeel. Vorig jaar pleitte Fillon voor een meer presidentieel systeem, waarbij de president zelf de regering leidt. Toen was hij al favoriet voor het premierschap.