‘Voor 10 euro naar VS? Vergeet het’

Ryanair en Easyjet zijn niet van plan intercontinentaal te gaan vliegen. Dit zeggen de topmannen in vraaggesprekken met deze krant. „We kunnen het naar New York niet beter doen dan KLM.”

Michael O’Leary, de topman van Ryanair, zit nooit verlegen om een sneer. „Eén stomme krant [de International Herald Tribune, in april, red.] schrijft op dat wij tickets van 10 euro naar Amerika gaan aanbieden. Het klopt niet, maar iedereen neemt het wel over”, zegt hij na afloop van een conferentie over regionale luchthavens in Eindhoven.

Hoe zit het dan? Want, in maart 2008 moet een nieuw open skies-verdrag tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie van kracht worden. Eind dit jaar worden hiervoor de handtekeningen gezet. En op grond daarvan kan elke luchtvaartmaatschappij tussen de twee continenten vluchten verzorgen tussen alle luchthavens. O’Leary: „Eerst eens afwachten of die bloody politicians ook echt gaan tekenen.”

Ook als de open skies een feit worden, zal dat niets veranderen aan de positie van de prijsvechters, denkt de Ier. Het zogenoemde no frills-model dat de goedkope maatschappijen in Europa hanteren, is op lange afstanden onbruikbaar, zegt hij. „Alleen economy class is op intercontinentale vluchten niet rendabel. Bij de grote maatschappijen subsidieert de business class de economy class. Ik heb gezegd dat een prijsvechter tickets voor 10 euro naar New York zou kunnen aanbieden. Maar dat kan alleen als er rijke stinkerds bereid zijn veel meer te betalen voor een business class-stoel en zo de goedkope tickets compenseren. Maar Ryanair gaat dit niet doen, nooit.”

Ook Easyjet gaat geen trans-Atlantische vluchten uitvoeren, zegt Stelios Haji-Ioannou, oprichter van Easyjet – nu grootaandeelhouder en commissaris – in Lissabon, waar hij deelneemt aan de top van de World Travel & Tourism Council. „Er zijn nu bedrijven die low cost-vluchten met alleen business class uitvoeren en een enkeling, tussen Azië en Europa, met alleen economy class. Maar dat laatste is geen succes.”

Stelios, een Brit van Cypriotische origine, denkt er net zo over als zijn grote concurrent O’Leary: „No frills en dan alleen economy class zal niet werken. Passagiers krijgen nu op korte vluchten geen eten en drinken, maar op vluchten langer dan vijf, zes uur kan dat niet.”

Voor de prijsvechters geldt bovendien dat hun vloot niet geschikt is voor lange vluchten. En een luchtvaartmaatschappij die vanuit het niets trans-Atlantische vluchten wil beginnen, moet diep in de buidel tasten. In de reisindustrie heerst momenteel hoogconjunctuur waardoor de prijzen van vliegtuigen scherp zijn gestegen. „Het wachten is wat dit betreft op een economische crisis”, zegt O’Leary, „als de prijzen van vliegtuigen dalen, zijn er kansen.” De Ier rekent voor dat een nieuwe onderneming met twintig tot veertig Boeing 787’s (nieuwe, zeer zuinige vliegtuigen, die vanaf volgend jaar vliegen) de concurrentie aan zou kunnen gaan met gevestigde maatschappijen. „Het verschil met KLM, British Airways en de andere bedrijven zou zijn dat de nieuwkomer point-to-point zou gaan vliegen en de grote luchthavens overslaat. Rechtstreeks van Eindhoven naar Boston bijvoorbeeld. Maar zelfs in zo’n situatie zullen wij het niet doen.”

Stelios gaat ervan uit dat lage vliegtuigprijzen geen groot effect zullen hebben: „Ik zie niet hoe wij het beter zouden kunnen doen dan KLM.” In Europa halen de prijsvechters voordeel uit hun snelle rotatie, waardoor hun vliegtuigen aanzienlijk meer uren in de lucht zitten dan die van traditionele bedrijven en dus veel efficiënter worden benut. Maar op de lange afstand valt dit voordeel grotendeels weg: elk vliegtuig kan maximaal twee vluchten per dag uitvoeren.

Heeft Ryanair geen enkele ambitie op de lange afstand? O’Leary wil immers altijd de grootste zijn. In Europa is hem dat gelukt: Ryanair zal dit jaar 50 miljoen passagiers vervoeren, meer dan wie dan ook (intercontinentale vluchten niet meegerekend).

Ryanair heeft zijn oog laten vallen op Aer Lingus, eveneens een Iers bedrijf, waarin het al een belang van 26 procent heeft. Aer Lingus heeft wel een langeafstandsvloot en voert veel vluchten uit naar de VS. De Europese Commissie blokkeerde eind vorig jaar een volledige overname van Aer Lingus, omdat de positie op de Ierse markt te dominant zou worden. De Commissie verricht onderzoek en komt in juli met de uitslag daarvan. O’Leary: „Aer Lingus heeft alleen toekomst samen met ons.” Als Ryanair alsnog Aer Lingus mag overnemen, krijgt O’Leary toch zicht op vluchten naar de VS, no frills of niet.