Songs met ruimtevoor de fantasie

De Noorse zangeres Silje Nergaard bracht onlangs haar negende studioalbum uit.

De cd Darkness Out of Blue is minder door jazz en meer door pop en folk beïnvloed.

Het handelsmerk van Silje Nergaard: haar verleidelijke hoge lokroep met zacht zeurderige, maar glasheldere uithalen en rustpunten. Foto Evelyne Jacq Europa, Nederland, Baarn, 17-04-2007 Silje Nergaard, Noorse jazz-zangeres. Foto: Evelyne Jacq Jacq, Evelyne

Ruimte is volgens zangeres Silje Nergaard, „misschien wel het beste wat we in Noorwegen te bieden hebben”. Dan doelt ze niet op de fraaie, weidse landschappen van haar land, maar op de esthetische, minimale invullingen die veel zijn terug te vinden in de Noorse jazz- en popmuziek. „Ruimte voor de luisteraar, dat is een typische aanpak uit het noorden”, zegt Nergaard. „Veel aan de fantasie overlaten, niet te veel willen invullen. Dat levert enkel ruis op. Dus denk ik bij elke compositie: wat kan eruit, wat kan weg. Ik wil de luisteraar niet afstoten met te veel fratsen en versieringen. Ik laat veel aan de fantasie over. Zo kan iedereen er iets persoonlijks in terugvinden.”

De Noorse zangeres uit Oslo (40) bracht onlangs haar negende studioalbum uit, Darkness Out of Blue. Daarop schoof haar eigentijdse jazz, die net als andere jazz uit Scandinavië vaak getypecast wordt als ‘fjordenjazz met brede vergezichten’, meer op richting de singer/songwriters-traditie met pop en folkinvloeden. Verandering was noodzakelijk, verklaart de frêle, blonde zangeres. „Ik wist dat ik muzikaal dieper kon graven. Ik had alleen moeite met de weg ernaartoe. Dus heb ik afscheid genomen van mijn oude band en ben met nieuwe creatieve geesten gaan werken.”

De pianist Helge Lien werd haar aanbevolen. Het bestbewaarde geheim van Oslo, aldus Nergaard. „Hij is typisch zo’n inventieve nieuwe muzikant die me na vijf minuten al op nieuwe ideeën bracht.” Zijn kleurrijke spel, evenals dat van de Noorse jazzdrummer Jarle Vespestad, vormen een mooie aanvulling op de intense, fijnzinnige zang van de zangeres. Het is al jaren haar handelsmerk: haar verleidelijke hoge lokroep met zacht zeurderige, maar glasheldere uithalen en rustpunten. In haar concerten is Silje Nergaard een mythische sirene met een betoverende uitwerking. Van meisjesachtig schel, een wat nasaal geluid of juist een zijdezachte variant met licht vibrato. Het werken met stemkunstenaar Al Jarreau, twee jaar terug bij haar thuis, heeft haar sterk beïnvloed, vertelt ze. „Die ontmoeting, in voorbereiding op een duet, raakte iets dieps. Al Jarreau merkte op dat mijn stem een zeldzaam soort flexibiliteit bevat. Dat is je specialiteit, zei hij me. Ontwikkel dat.”

In haar houten huis net buiten Oslo op de heuvels componeert ze. „Meestal zit ik aan de piano. Maar soms trek ik de bossen in om even helemaal niemand te zien. In Noorwegen kun je uren lopen zonder iemand tegen te komen. Terwijl ik hardloop, schaaf ik aan mijn composities.”

Haar melodieuze, romantisch aandoende composities worden van tekst voorzien door tekstschrijver Mike McGurk. Op de vraag of het niet van belang is dat de vocaliste ze zelf schrijft voor een beter inlevingsvermogen, schudt ze haar hoofd. „Ik werk al jaren met hem samen en heb gemerkt dat mijn eigen teksten de essentie missen van wat ik in mijn hoofd heb. Ik voel mij zeer onzeker over mijn teksten. Mike weet buitengewoon raad met de thema’s en zinsneden die ik op muziek heb gezet.”

Zoals in de wat kwetsbare ballad Let Me Troubled, dat evenals het nummer Paper Boats is gearrangeerd door de Amerikaanse musicus en chef-dirigent van het Metropole Orkest, Vince Mendoza. Ze roept er op poëtische wijze in op het hoofd niet af te wenden van overzeese armoede. De zangeres is ambassadrice van SOS Kinderdorp in Noorwegen en bezocht diverse dorpen in Malawi. „Het is mijn kleine protest. Ik heb mij zo verbaasd over de ongeïnteresseerde houding in het westen ten opzichte van de armoede daar. Ik heb er heel wat tranen gelaten, voelde mij klein bij het leed dat ik zag. Maar wanneer ik daarover vertelde bespeurde ik weerstand bij mensen. Zoiets vind ik ongelofelijk verontrustend.”

De arrangementen die Mendoza schreef voor de strijkers onderstrepen haar gevoel, meent ze. „Hij kroop in het nummer en vond de kern. Als geen ander belichtte hij de schoonheid en ook de pijn van de song.”

Silje Nergaard: Darkness of Blue (Universal). Concerten: 18/5 The Hague Jazz. 19/5 Paradiso, Amsterdam.