‘Niet zomaar beleefd, nee écht heel beleefd’

Van alle eindexamen-kandidaten zitten er 115.000 op het vmbo. Vijf leerlingen in Hoogvliet willen nog niet gaan werken. „Bèh. Dan ga ik liever naar school.”

Hasan, Suzanne, Darragh, Talisia en Bouchra (vlnr) doen vmbo-examen. „Het vmbo is een opstapje, daarna ga je je specialiseren”, zegt Hasan. Foto Bas Czerwinski 10-05-2007, HOOGVLIET. VMBO LEERLINGEN VAN HET PENTACOLLEGE. VLNR: HASAN, SUZANNE, DARRAGH, TALISIA EN BOUCHRA. FOTO BAS CZERWINSKI Czerwinski, Bas

Darragh Zondervan wil na zijn eindexamen vmbo naar de mbo-opleiding sport en beweging. „Ik vind sporten wel leuk”, zegt hij. En dat is een understatement. Hij vindt sporten geweldig. Hij is gek op voetbal, traint bijna elke avond en voetbalt elk weekend wedstrijden. Heel misschien kan hij profvoetballer worden, maar anders is het ook leuk om later gymlessen te geven. „Hier op school bijvoorbeeld.” Hij zit op het Penta College (een vmbo) in Hoogvliet. Samen met andere vier examenkandidaten zit hij in de kamer van de directeur om te vertellen over zijn opleiding.

Aan stoppen met leren na zijn vmbo-diploma zorg en welzijn heeft Darragh (16) nooit gedacht. „Het is een diploma waarmee je op de bank kunt zitten, met een zak chips en een pilsje.” Darragh bedoelt: met alleen een vmbo-diploma kan je geen fijne baan vinden. Hasan Tas (16), die de richting economie doet: „Je hebt geen vak geleerd. Je leert van alles wat. Het vmbo is een opstapje, daarna ga je je specialiseren. Als je hiermee gaat werken, begin je echt met niets.”

Talisia Martina (17) ondervond dat al: „Ik werkte bij de McDonald’s en moest alleen maar die vieze afvalbakken legen en de vloer vegen. Bèh. Dan ga ik liever naar school. Al kan het zijn”, zegt ze nadenkend, „dat de bedrijfsleider de pik op me had. Want als hij er niet was, mocht ik de hb doen.” Wat? „De hamburgers. Bakken. Kijk, dan leer je nog wat.”

Ze leerde meer tijdens haar vmbo-opleiding consumptieve techniek en toerisme. De school heeft een eigen Frans restaurant (Talisia: „We praten er gewoon Nederlands.”) waar buurtbewoners twee avonden per week kunnen dineren. Wat de pot schaft. Talisia leerde er gasten ontvangen. „Dan praat je beleefd. Niet zomaar beleefd, nee écht heel beleefd. Je doet alsof ze heel belangrijk zijn.” Ze giechelt. En ze leerde koken. Franse gerechten. En pizza, cake, hamburgers. Spaghetti ook een keer. En worstebroodjes.

O ja, die waren niet te eten, herinnert Suzanne Wittekoek (16) zich. „Veels te hard.” Ze kijkt verontschuldigend naar Talisia. Die lacht breeduit. Suzanne volgt de opleiding uiterlijke verzorging, maar kwam gewoon even bij consumptieve techniek langs omdat het daar zo lekker rook. Suzanne gaat na het eindexamen naar de Kappersacademie. Lekker tutten met haar, vindt ze heerlijk. Na de Kappersacademie wil ze in een kapsalon gaan werken. Suzanne vindt de praktijkgerichte opleiding erg prettig. Ze begon op de theoretische leerweg, het hoogste niveau van het vmbo dat vroeger de mavo heette, maar vond het vervelend om de hele dag aan een tafeltje te zitten leren. „Hier is het lekker praktisch.”

Hasan kan het weer niet theoretisch genoeg zijn. Hij doet de richting economie. Hij gaat komend studiejaar naar het grafisch lyceum om mediatechnologie te studeren. Hij wil doorstuderen tot hij een hbo-diploma heeft. In de toekomst wil hij iets met computers, hij wil ze kunnen repareren maar ook websites ontwerpen. „Computers zijn de toekomst, dat zegt mijn vader ook.”

Ook Bouchra Addahri (17) heeft grote plannen. Zij doet nu de richting handel en administratie. „De meeste leerlingen op het vmbo hebben het gevoel dat ze beter hadden gekund”, zegt ze. Darragh en Hasan knikken. „Op de basisschool hadden ze iets van: ga jij maar lekker naar het vmbo”, zegt Bouchra. Maar dat hadden ze daar toch even verkeerd gezien. Bouchra wil rechter worden, of advocaat. „Advocaat zou ik doen”, zegt Darragh. „Dat kan jij goed, beetje mensen dissen.” Bouchra knikt. „Ja, ik denk dat het goed bij mij past. Ik heb een grote mond. En je kunt veel geld verdienen.” Talisia: „Op deze school ben je enorm veranderd. De eerste jaren was je superbrutaal. De laatste twee jaar ben je zó serieus geworden.”