Israël viert verenigd Jeruzalem

Veel buitenlandse gasten hebben afgezegd voor het feest ter gelegenheid van de 40ste verjaardag van de ‘hereniging’ van Jeruzalem. De internationale gemeenschap erkent de annexatie van Oost-Jeruzalem niet.

De internationale gastenlijst voor de viering van de 40ste verjaardag van de ‘bevrijding en hereniging’ van Jeruzalem is de afgelopen dagen steeds korter geworden. Alle Europese en Noord-Amerikaanse ambassadeurs hebben uitnodigingen voor de speciale zitting van de Knesset en het feeërieke galafeest, vanavond op deze Yom Yerushalayim (Jeruzalem Dag), afgezegd.

Voor joden overal ter wereld is Jeruzalem de onvervreemdbare, eeuwige hoofdstad van Israël. Maar veertig jaar na de Israëlisch-Arabische oorlog van 5 tot 11 juni 1967 beschouwt de internationale gemeenschap de annexatie van Oost-Jeruzalem en omliggende gebieden nog altijd als een illegale daad.

Uiteraard zegt officieel Israël, dat 40ste verjaardag nu viert wegens de joodse kalender, gekwetst te zijn. Het belang van Jeruzalem voor het jodendom zou met de afzeggingen ontkend worden. Maar voor de VS en de EU, om van de Arabische wereld niet te spreken, gaat het niet om de religieuze betekenis of de duizenden jaren oude aanwezig van joden in Jeruzalem, maar om de bezetting van Oost-Jeruzalem en omliggende gebieden, waar inmiddels grote joodse wijken met bijna 300.000 inwoners zijn gebouwd.

De Israëlische annexatie van de oostelijk stadsdelen, inclusief de oude stad en de gebieden tussen Jeruzalem en Ramallah en Jeruzalem en Bethlehem, is internationaal nooit erkend en maakt ieder jaar opnieuw van Jeruzalem Dag een gevoelige aangelegenheid, net zo schizofreen als de stad zelf.

Israël probeert er, zeker dit jaar, met popconcerten, sportmanifestaties en speciale zittingen van regering en parlement een schitterend feest van te maken. Ook wordt gepoogd de sombere stemming na de Tweede Libanonoorlog van afgelopen zomer te verbeteren. Op televisie, in kranten en boeken wordt de heroïek van de soldaten die in 1967 de Klaagmuur heroverden opnieuw tot leven gebracht.

De Zesdaagse Oorlog – Israël werd aangevallen door acht Arabische landen en wist in korte tijd de aanvallende legers te verslaan – lijkt in beeld en op papier nog weinig van zijn mythische status te hebben verloren. Maar hoezeer ook gepoogd wordt de euforie van 1967 te doen herleven, het feit dat Jeruzalem in werkelijkheid een omstreden en gedeelde stad is kan daarmee niet worden weggemoffeld.

Zelfs premier Olmert kwam daar in zijn Yom Yerushalayim-toespraak niet onderuit. Hij citeerde de dichter Yehuda Amichai: „Waarom zijn er altijd twee Jeruzalems: een boven en een beneden? Ik wil in een Jeruzalem van het midden leven, zonder boven mijn hoofd te stoten en beneden mijn benen te bezeren.”

Er is nog heel veel te doen, concludeerde de premier, om de 750.000 inwoners te laten samenleven. Alsof dat mogelijk is gezien de islamitische en Palestijnse aanspraken. En alsof de scheidslijnen zich alleen met nieuwe investeringen laten wegpoetsen. Feit is dat 465.000 joden en 249.000 moslims grotendeels gescheiden van elkaar leven, joden in het westen, moslims in het oosten.

Oost-Jeruzalem is onmiddellijk herkenbaar aan slecht onderhouden wegen, vuilnis langs de weg en bouwvallige huizen. De groene stadsbussen van Egged komen hier niet. De gemeente besteedt per inwoner jaarlijks 1.200 euro aan voorzieningen in West-Jeruzalem en 200 euro in het oostelijk stadsdeel. Ambtelijke functies, behoudens die van stratenmaker of vuilnisman, zijn voor Arabieren onbereikbaar.

De overgrote meerderheid van de Arabische Jeruzalemmers betaalt wel belasting maar heeft geen stemrecht, omdat zij wel ingezetenen zijn, maar niet de Israëlische nationaliteit hebben. Oost-Jeruzalemmers krijgen als regel geen vergunning om huizen te bouwen. Met als gevolg dat er op grote schaal illegaal wordt gebouwd. Jaarlijks worden meer dan 100 illegaal gebouwde appartementen en huizen gesloopt. Joodse Jeruzalemmers die in het oostelijk stadsdeel bouwen worden ongemoeid gelaten.

Bij een verjaardag hoort een cadeau. Premier Olmert heeft ruim een miljard dollar uitgetrokken om in de komende vijf jaar te investeren. Het geld zal gebruikt worden om nieuwe overheidsgebouwen in de Arabische wijken Wadi Joz en Sheikh Jazar en negen nieuwe wijken te bouwen, oostelijke uitbreidingen van de volgens de internationale gemeenschap illegale nederzettingen op geannexeerd gebied.

De nu nog onbebouwde heuvels tussen Jeruzalem en de oostelijk gelegen nederzetting Ma’aleh Adumim zullen in de komende jaren worden bebouwd. De Westelijke Jordaanoever wordt daardoor in tweeën gesplitst en de islamitische heilige plaatsen op de Tempelberg worden onbereikbaar, net zo onbereikbaar als de Palestijnse staat met Oost-Jeruzalem als hoofdstad.

Dat is ook de bedoeling. „Wij zullen een verenigd Jeruzalem versterken, uitbreiden en nooit opgeven”, zei Olmert. Of de internationale gemeenschap het daarmee eens is, wordt niet als erg relevant beschouwd.