Wiebelende tanden

Morgen om 14.30 uur houdt Bruno Loos zijn oratie als hoogleraar parodontologie.

Gezond tandvlees is van vitaal belang. Door chronische ontstekingen aan tandvlees en kaakbot kunnen tanden en kiezen los gaan zitten en uitvallen. Bovendien kunnen infecties en ontstekingen in de mond tot andere ziekten leiden. „Ontstoken tandvlees blijkt een risicofactor voor vroeggeboorte, longinfectie en suikerziekte en vooral ook hart- en vaatziekten”, zegt hoogleraar tandheelkunde Bruno Loos. „De mondholte is te lang door de medische professie genegeerd. De behandeling van parodontitis hoort in de basisverzekering thuis.”

Hoe staat het ervoor?

„Ongeveer tien procent van de bevolking lijdt aan ernstige tandvleesontsteking of parodontitis. Sommige mensen hebben er een grote erfelijke aanleg voor. Maar als je nooit je tanden poetst, wordt de zaak natuurlijk erger. Feit is dat mensen aan de onderkant van de samenleving minder bewust met hun gezondheid omgaan. Zij krijgen meer hart- en vaatziekten en ook meer parodontitis.”

Hoe erg is parodontitis?

„De meeste mensen hebben een goede afweer tegen deze mondbacteriën. Maar sommige mensen reageren heftig op tandplak. Hun afweersysteem gaat zo hard aan het werk dat ‘collaterale schade’ ontstaat: het kaakbot verdwijnt. Het bot wordt aangetast door het chronische ontstekingsproces, waarbij ruimte gecreëerd wordt door gezond weefsel af te breken. Tandvlees en kaakbot trekken zich terug, tanden gaan wiebelen. Wij behandelen zulke patiënten. Met poetsen en schoonhouden kun je herinfectie voorkomen.”

Herinfectie? Door zoenen bijvoorbeeld?

„Nee, parodontitis is vermoedelijk geen kissing disease. Waarschijnlijk horen die bacteriën tot de normale mondflora, alleen kan niet iedereen ze onder controle houden.”

Ben je met een kunstgebit van al deze zorgen verlost?

„Nee. Vaak krijg je een kunstgebit na jarenlange mondproblemen. Intussen kan de nodige schade aan hart- en vaatweefsel zijn ontstaan. Parodontitis kan aderverkalking verergeren. Parodontitis gaat niet alleen gepaard met een hyperactief immuunsysteem, maar vaak ook met een verhoogde ontstekingsgraad in het hele lichaam. Dat is een erkend risico voor een hartaanval of beroerte. Mensen met een aangeboren beschadiging van de hartklep kunnen na tandartsbezoek ineens een ontsteking van de hartkleppen ontwikkelen als bacteriën uit ontstoken tandvlees via de bloedbaan het hart bereiken. Ook mensen met reuma en auto-immuunziekten zijn extra kwetsbaar.”

Is dit wel een lekker vak?

„Ik vind het razend interessant, al 27 jaar lang. Het is natuurlijk idioot om steeds maar met dat ontstoken tandvlees bezig te zijn. Maar die mengeling van genetische aanleg en lifestyle is zo complex. En hun invloed op het afweersysteem blijft me fascineren.”

Oratie: morgen,14.30 uur Aula Universiteit van Amsterdam. Singel 411.