Met een 1 voor Nederlands

Morgen beginnen de centrale eindexamens.

Ook van het gevreesde vak Nederlands, waar scholieren op Curaçao mee worstelen.

Ze scharrelen rond voor het kantoor van de rector. Leerlingen uit 5-havo van het Maria Immaculata Lyceum (MIL), een havo/vwo-school met 920 leerlingen even buiten Willemstad, bestuderen een lijst met examendata op een prikbord. Bovenaan staat het examen Nederlands: een van de zwaarste vakken voor Curaçaose scholieren.

Twee maanden geleden protesteerden de eindexamenkandidaten van het MIL tegen een proefwerk Nederlands vocabulaire. Het was de eerste keer dat de Nederlandse woordenschat schoolbreed werd getoetst. Het merendeel van de leerlingen haalde een één, waarna de toets ongeldig werd verklaard.

„Het ging vooral om in Nederland gangbare woorden waar onze leerlingen niet dagelijks mee te maken krijgen”, legt rector Erwin Koster uit. „Woorden als ‘parallel’ of ‘officier van justitie’, die hier als moeilijk worden ervaren.”

„Het proefwerk had allemaal van die rare woorden”, bevestigt Taidih Josefa (17). „Zoals ‘pleidooi’ ofzo”, vult klasgenoot Eugene Doran (16) aan.

Op Curaçao spreekt iedereen Papiaments, maar de officiële instructietaal in het voortgezet onderwijs is Nederlands. In de praktijk geven docenten regelmatig uitleg in het Papiaments, en dat wreekt zich in de examenperiode: Curaçaose scholieren maken veelal dezelfde schriftelijke opgaven als eindexamenkandidaten in Nederland.

Het examen Nederlands wordt overigens wel aangepast op Curaçao. Gaat een opgave bijvoorbeeld om een artikel uit een Nederlandse krant, dan wordt deze op het eiland vervangen door een artikel uit een lokaal Nederlandstalig dagblad. „Dat moet ook wel”, zegt rector Koster. „Stel dat het over politiek gaat. De leerlingen hier hebben geen idee wie bijvoorbeeld een Geert Wilders is. Maar lokale politici kennen ze wel.”

De Nederlandse taal leeft steeds minder op Curaçao, constateert bovenbouwlerares Nederlands Claire Lanoy-Garmers (38). In het dagelijks leven redden scholieren zich met Papiaments. Doordat het Nederlands minder wordt gesproken, neemt de motivatie om het te leren af.

„Jammer”, zegt docente Lanoy-Garmers. „Alle examens zijn in het Nederlands, daarom is juist die woordenschat zo belangrijk.” Ze heeft geen goed gevoel over de kansen van de havo-5-klas dit jaar.

Scholiere Kirsten Lamp (17) uit havo-5 meent dat de examens voor haar als Papiamentstalige veel moeilijker zijn dan voor een scholier in Nederland. „Het zou beter zijn als de examens door een lokaal iemand gemaakt werden, want wij gebruiken andere Nederlandse woorden dan in Nederland.” Klasgenoot George Guardiola (21) is het daar niet mee eens. Hij wil in Nederland gaan studeren, „dus dan moet ik de taal wel goed spreken”. Guardiola maakt zich geen zorgen. „Ai si, ik ga het zeker halen.”

Rectificatie / Gerectificeerd

De foto bij het artikel Met een 1 voor Nederlands over eindexamens in Curaçao (15 mei, pagina 31) is gemaakt door Vincent Mentzel. Niet door Willem Mentzel , zoals stond vermeld.