2046 als plaats en tijd

2046 is een film die regisseur Wong Kar-wai maar niet kon loslaten.

In 2004 was het de slotfilm op Filmfestival Cannes, dat dit jaar opent met de opvolger.

„Soms word je verliefd op een film en kun je die niet loslaten”, zegt Wong Kar-wai. Op de bonus-disc van 2046 staat een opname van de persconferentie na de première van de film in Cannes, mei 2004. Dit was zo’n film die de Chinese regisseur niet kon loslaten.

Het celluloid was bij wijze van spreken nog nat van het ontwikkelbad toen de film in de projector van het festivalpaleis werd gestopt. Het was de laatste film van het festival, en zelfs die buitenste lijn van zijn deadline had Wong maar ternauwernood gehaald. De festivaldirectie zal wel hebben gedacht: dat overkomt ons nooit meer. Want dit jaar is de opvolger van 2046 als openingsfilm geprogrammeerd, om zeker te weten dat Wong ditmaal op tijd zal zijn.

Morgen opent het festival met My Blueberry Nights, Wongs eerste Engelstalige film, spelend in de Verenigde Staten en zonder de Chinese sterren die hij internationaal beroemd maakte, zoals Maggie Cheung en Tony Leung.

Zijn reputatie van aartstwijfelaar had Wong in 2004 weer eens waargemaakt, maar zijn reputatie als maestro liep een deukje op: 2046 was niet het onomstreden meesterwerk dat zijn voorganger, het internationale publiekssucces In the Mood for Love, oversteeg. Deze nieuwe film was hermetisch, moeilijk te volgen door de vele verschillende lijnen die werden gevolgd en met een wel heel zware nadruk op de esthetiek. Bovendien was hij, in de haast om af te komen, voor Cannes nog niet piekfijn afgewerkt, al zou Wong dat pas later toegeven.

De versie die later in de Nederlandse bioscoop te zien was, en die op dvd is uitgebracht, is dan ook niet dezelfde als die van de vertoning in Cannes. In die versie waren de draden van verleden, heden en toekomst nog ingewikkelder verknoopt. Het verhaal begint waar dat van In the Mood for Love ophield, in Hongkong 1966, bij het mannelijke hoofdpersonage uit die film, meneer Chow (Tony Leung).

Alleen is deze anders. De schuchtere man die maar niet de liefde van zijn leven durfde te beminnen in In the Mood for Love, is in 2046 een cynische playboy die vrouwen met een glimlach zijn kamer uitjaagt als ze hem te na komen. Hij schrijft een boek dat zich afspeelt in 2046, maar of dat nu een jaar of een plaats is, blijft voortdurend onduidelijk. Het lijkt een jaar en een plaats te zijn, want we zien een futuristische trein onafgebroken op reis naar een plaats en een moment waarop de reiziger zijn liefste herinnering kan herbeleven.

In een van de twee interviews op de dvd zegt Wong dat In the Mood for Love over twee verliefde mensen gaat en 2046 over de liefde zelf. Dan mogen we concluderen dat Wong een uiterst melancholieke kijk op de liefde heeft. Hij bestaat alleen in de herinnering, en in die herinnering alleen in de vorm van spijt over gemiste kansen. Maar dat zal niemand die het oeuvre van Wong een beetje kent, verbazen. Alle aandacht voor exacte tijdstippen en alle keren dat een klok of een horloge nadrukkelijk in beeld worden gebracht dienen steeds om de vergankelijkheid van wat even gelukkig lijkt te onderstrepen, of anders de eindeloosheid van verdriet.

Er zijn overigens twee versies voor de Nederlandse dvd-markt gemaakt, allebei uitgebracht door A-film, met een tientje verschil in prijs, waarbij de minst interessante is opgenomen in de zogeheten Quality Film Selection – om het nog wat verwarrender te maken. De film is natuurlijk wel quality, maar de dvd niet. Er staat behalve de film alleen een trailer op. De liefhebber, en dat is toch wel de doelgroep voor dit soort cinema, moet dat tientje er maar voor over hebben, want de interviews met en over Wong zijn de moeite meer dan waard.

dvd

2046

Regie: Wong Kar-wai. Met: Tony Leung, Zhang Ziyi, Carina Lau, Gong Li. Uitgebracht door A-film. (€ 19,99) ****