Russen in nieuwe gaspijpleiding

President Poetin heeft zaterdag met de presidenten van de Centraal-Aziatische staten Turkmenistan en Kazachstan een akkoord bereikt over een nieuwe Russische gaspijpleiding. Dat betekent een tegenvaller voor Europa en de VS, die lobbyden voor een directe pijpleiding richting Europa, buiten bereik van Rusland.

De presidenten kwamen in de Kaspische havenplaats Turkmenbashi overeen vanaf volgend jaar een gaspijpleiding langs de Kaspische kust aan te leggen, volgens de Russen met een capaciteit van 20 tot 30 miljard kubieke meter per jaar. De aanleg zou slechts 1 miljard dollar kosten. Volgens eerdere intentieverklaringen verhoogt het gasrijke Turkmenistan zijn gasleveranties aan Rusland van 50 miljard kubieke meter nu tot 80 miljard kubieke meter in 2028.

Om doorvoerland Kazachstan tot medewerking te bewegen, geeft Poetin ruim baan aan Kazachse olie uit het Tengiz-veld. Rusland kneep de laatste tijd de CPC-oliepijpleiding naar de Zwarte Zee-haven Novorossiisk af, de voornaamste exportroute voor Kazachse olie. Rusland staat expansie van die pijpleiding nu niet langer in de weg en belooft Kazachstan ook toegang tot een nieuwe pijpleiding aan de overkant van de Zwarte Zee van Bulgarije naar Griekenland.

Voor Rusland is doorverkoop van Turkmeens gas essentieel om te voldoen aan zijn verplichtingen in Europa en lucratief: Rusland koop het voor 100 dollar per kubieke meter en verkoopt het in Europa voor 250 dollar.

Brussel en Washington hadden gehoopt dat de dood van de grillige dictator Nijazov van Turkmenistan in december en opening bood om een plan voor een dure gaspijpleiding van Turkmenistan over de bodem van de Kaspische Zee naar Azerbajdzjan en Europa op tafel te krijgen. Dat project, geraamd op 10 miljard dollar, zou de Russische greep op de Europese gaskraan verzwakken.