Militair leider Talibaan gedood

De belangrijkste commandant van de Talibaan in Zuid-Afghanistan, Mullah Dadullah, is zaterdag omgekomen bij gevechten met Amerikaanse special forces, gesteund door troepen van de NAVO-stabilisatiemacht ISAF. Zijn dood betekent het grootste verlies voor de Talibaan sinds hun regime eind 2001 uit Kabul werd verdreven.

Over de omstandigheden van Mullah Dadullahs dood bestaan veel verschillende lezingen. Volgens een stamleider in de provincie Helmand is hij met zeven andere strijders doodgeschoten in zijn huis in het dorp Kakeban. Een provinciebestuurder zei dat Dadullah was doodgeschoten in zijn auto. Een medewerker van de Afghaanse geheime dienst hield het erop dat hij was gedood in de buurt van Sangin, waar Britse, Amerikaanse en Afghaanse troepen de afgelopen weken zware strijd hebben geleverd. ISAF en het Amerikaanse leger hebben geen bijzonderheden bekendgemaakt.

Mullah Dadullah is al vaak doodverklaard, maar deze keer is het zeker. De gouverneur van de zuidelijke provincie Kandahar heeft zijn lichaam gisteren aan de pers getoond. Dadullah, volgens de gouverneur „de ruggegraat van de Talibaan”, was in het achterhoofd geschoten, en tweemaal in de buik.

Dadullah was de militaire leider van de Talibaan in Afghanistan en kreeg van Talibaan-leider Mullah Omar (die waarschijnlijk in Pakistan verblijft) de bevoegdheid om aanvallen en (zelfmoord)aanslagen te plannen en te laten uitvoeren. Hij was lid van de Rahbari Shura, de leidinggevende raad van tien. Afgelopen december is een ander lid van die raad, Mullah Osmani, gedood door een Amerikaanse luchtaanval. Dadullah en Osmani waren met Mullah Obaidlullah Akhund, voormalig minister van Defensie, de belangrijkste leden.

Dadullah, geboren in Uruzgan, was waarschijnlijk ergens in de veertig. Zijn positie binnen de beweging had hij te danken aan zijn moed. Hoewel hij zijn linkerbeen had verloren in gevechten – waarschijnlijk in de jaren tachtig in de strijd tegen de Sovjet-bezetting – vocht hij in de voorste linies mee toen de Talibaan in de jaren negentig strijd voerden met de Noordelijke Alliantie. Hij kreeg een heldenstatus toen hij eind 2001 met honderden medestrijders was ingesloten in de noordelijke provincie Kunduz, maar ontsnapte in plaats van zich over te geven.

Dadullahs reputatie is er ook een van wreedheid. Naar verluidt heeft Mullah Omar hem in 1999 laten ontwapenen, nadat hij opdracht had gegeven tot de moord op honderden etnische Hazara’s in de provincie Bamiyan. In de jaren erna heeft hij vele onthoofdingen en zelfmoordaanslagen laten uitvoeren. Ook was Dadullah verantwoordelijk voor de recente ontvoering van een Italiaanse journalist, die uiteindelijk werd geruild voor vijf gevangen Talibaan-strijders, onder wie Dadullahs broer. Hij liet de twee Afghaanse assistenten van de journalist onthoofden.

Het is moeilijk in te schatten wat het verlies van Dadullah voor de Talibaan betekent, omdat er niet veel bekend is over de organisatie van de beweging. Analisten denken dat er vervangers klaarstaan die zijn plaats kunnen innemen. „Maar ik zie niemand van zijn statuur binnen de Talibaan-hiërarchie”, zegt de Pakistaanse journalist Rahimullah Yusufzai. „Ik denk niet dat ze iemand met evenveel moed kunnen vinden.” (AP, AFP, Reuters, BBC)