Herstel republiek met erfelijk stadhouderschap

Nadat Lambert J. Giebels in zijn boek De Greet Hofmans-affaire heeft gepleit voor een ceremonieel koningschap komt Irène Diependaal met de reactie dat er dan niet veel meer overblijft (NRC Handelsblad, 8 mei). Nederland heeft immers geen rijke monarchale traditie. Onze paleizen hebben geen grandeur.

Mij dunkt: Irène Diependaal heeft hier, zoals dat tegenwoordig heet, een punt. Inderdaad: Nederland zou kunnen afglijden of opklimmen (dat is maar net hoe je het bekijkt) naar een republiek.

In 1581 hebben `wij` de koning van Hispaniën bij de akte van Verlatinghe afgezworen. In die tijd een unieke gebeurtenis. Vanaf dat moment is er sprake van een republiek.

Maar toch bleven de Oranjes toen een belangrijke factor in het politieke gebeuren. Zij waren stadhouder, hoewel het niet duidelijk meer was, wiens `stede` zij nog hielden. En in dat stukje vaderlandse geschiedenis ligt eigenlijk onze nationale identiteit.

We zouden dus een stapje verder moeten gaan dan Giebels voorstelt. Herstel van de oude republikeinse traditie met een Oranje als erfelijk stadhouder.

We kunnen dan `leve de republiek` roepen bij het passeren van de gouden koets.