Zinloos muisgebruik

Zinloos muisgebruik - aan slordige dierproeven heeft patiënt niets. Met deze pakkende, maar tevens misleidende kop schreef Lucas Wenniger in deze krant een verhandeling” over de mate waarin dierproeven de uitkomst van klinische studies (bij de mens) voorspellen (W&O 28 april). Slordige journalistiek: het specifiek besproken onderzoek over Tirilazad ging zelfs helemaal niet over muizen. Feitelijk wordt geparafraseerd uit een publicatie in de British Medical Journal (BMJ) waarin het nut van onderzoek bij dieren voor toekomstige behandelingen bij de mens wordt betwijfeld. Deze publicatie past in een oeuvre waarmee men probeert aan te tonen dat dierproeven nutteloos zouden zijn. Het biomedische veld beziet dat anders en daar bestaat bezorgdheid voor stagnatie in de de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen of de patiëntveiligheid, als dergelijke verhalen kritiekloos worden overgenomen.

Dierstudies worden met veel verschillende doelen verricht. Vaak om een biologisch principe te begrijpen, minder vaak om een ziektebeeld te simuleren, en nog minder vaak om in een ziektemodel de werkzaamheid van experimentele behandelingen te onderzoeken zoals in het besproken onderzoek. Voorgenomen dierproeven worden ethisch getoetst door een dierexperimentencommissie (DEC) en o.m. beoordeeld op modelkeuze en studieopzet, soms de grens van de verantwoordelijkheid van de onderzoeker tartend. Onderzoek met proefdieren wordt zoveel mogelijk gestandaardiseerd, geprotocolleerd uitgevoerd en resultaten worden nauwkeurig gepubliceerd. De uitvoering van dierproeven wordt tevens, onafhankelijk, gecontroleerd door de overheid.

Dankzij proefdieronderzoek hoeven experimentele behandelingen bij dieren, zonder effect of met een ongunstig risicoprofiel, niet meer in mensen te worden uitgetest. Op die manier besparen dierproeven veel kosten en inspanning maar bovendien veel potentieel patiëntenleed.

Zouden alle kandidaat-geneesmiddelen direct op patiënten worden getest, dan is de ravage niet te overzien. We zijn de dieren zeer erkentelijk voor hun bijdrage en we zullen alles in het werk blijven stellen om proeven zorgvuldig te doen: niet meer dieren dan noodzakelijk, niet meer dierenleed dan onvermijdelijk en altijd minder dan bij de mens die aan de aandoening bezwijkt, want bij dieren hanteren we het principe van `humane eindpunten`. De publicatie, met steun van organisaties met een weidse naam als Citizens for planetary health” en het editorial in BMJ bleken controversieel. Ontwapenend nuchter was een reactie op de stelling in de BMJ: hoewel mens en dier niet voor elkaar model staan worden verrassend vaak identieke geneesmiddelen toegepast bij mens en dier voor de behandeling van een overeenkomstig ziektebeeld.