Warner: geen previews in Canada

Warner bros zegt dat driekwart van de illegale filmkopieën Canadees is. De Amerikaanse filmstudio stopt nu met previews van grote films in Canada.

Frank Kuin

Nauwelijks is Spider-Man 3 in première gegaan in Noord-Amerika, of illegale kopieën van de film doen wereldwijd de ronde via internet en bootleg-dvd’s. Het beeld is groezelig, het geluid dof, soms loopt er zelfs een toeschouwer door het beeld. Maar voor enkele dollars is de film, opgenomen met een camera in de bioscoop, te koop bij straatverkopers, maanden voor de officiële dvd uitkomt.

Bron van deze illegale kopieën is niet Rusland of China, zoals vaak wordt aangenomen, maar Canada – een land waar grote Hollywoodproducties evenals in de VS als eerste in bioscopen verschijnen, maar waar de wetten tegen piraterij veel minder streng zijn. Dat stelt althans de Amerikaanse filmindustrie. Een kwart van alle handgemaakte kopieën die wereldwijd de ronde doen, zou zijn opgenomen in Canadese theaters, door georganiseerde bootleggers die hun geld verdienen met de verspreiding van gestolen beelden.

Dat moet maar eens afgelopen zijn, vindt Warner bros, een van de grootste filmstudio’s in Hollywood. De filmgigant kondigde deze week aan voorlopig geen voorvertoningen meer te houden in Canada voorafgaand aan de officiële premières. Voor recensenten wordt een uitzondering gemaakt, maar het gewone publiek ten noorden van de grens kan deze zomer fluiten naar voorproefjes van geheide hits als Harry Potter and the Order of the Phoenix en Ocean’s Thirteen.

De maatregel is bedoeld als waarschuwing, zo verklaarde Warner. „Het nieuwe beleid is de reactie van de studio op het gebrek aan wetgeving in Canada om de groeiende golf tegen te gaan van ‘camcorded’ films die over de hele wereld worden verspreid.” Volgens Warner duikt binnen een week van vertoning meestal een Canadese kopie op, die via internet worden verspreid. Warner zegt dat liefst 70 procent van illegale kopieën van zijn titels in het afgelopen anderhalf jaar uit Canada kwam.

In de VS is het wettelijk verboden om een handcamera mee te nemen naar de bioscoop, in Canada niet. In een tijdperk van illegale download via het internet zou het opnemen van een film in de bioscoop een misdrijf moeten zijn, waar een boete en mogelijk een celstraf op staat, vindt Ellis Jacob, bestuursvoorzitter van Cineplex Entertainment. In zeker veertig staten van de VS is dat al zo.

De technologie om de oorsprong van illegale kopieën te achterhalen is ook veranderd, stelt de filmindustrie – een belangrijke onderbouwing voor de beschuldiging tegen Canada. Volgens Douglas Frith van de Canadian Motion Pictures Distributors Association heeft elke Hollywoodfilm tegenwoordig een ‘watermerk’ – „zodat we aan elke illegale kopie kunnen zien waar die is opgenomen. In 20 tot 25 procent van de gevallen in 2005 bleek het Canada te zijn, een astronomische hoeveelheid.”

Critici trekken de juistheid van deze getallen in twijfel. Michael Geist, expert op het gebied van internethandel en recht aan de Universiteit van Ottawa, wijst erop dat er geen onafhankelijke studies bestaan om de beschuldigingen te bevestigen. „Soms zeggen ze 20 procent, 40 procent, 50 procent, en nu zelfs 70 procent.” Bovendien is het al wel een overtreding om een film op te nemen. Niettemin heeft de Canadese minister van Cultuur, Bev Oda, toegezegd maatregelen te zullen nemen om dit probleem aan te pakken.”

Andere grote studio’s volgen het voorbeeld van Warner voorlopig niet, dus van grote zomerfilms als Shrek the Third en Pirates of the Caribbean: At World’s End zullen in Canada wel previews te zien zijn. Vorig jaar overwoog 20th Century Fox om speelfilms later uit te brengen in Canada dan in de VS.