Mixdranken

Financiële trends komen en gaan. Een kwart eeuw geleden kochten beleggers onbelaste vermogensgroei via mantelobligaties, dollarverzekeringen en offshorefondsen. Het decennium daarop was de fiscale aftrekpost een hausse.

Verzekeraars vulden die behoefte met koopsompolissen, aandelenleaseplannen, beleggings- en spaarverzekeringen. Tegenwoordig willen we snel veel rendement zonder onzekerheid. Daarom mixen financiële barkeepers exotische opties, vreemde valuta, obligaties en renteswaps tot cocktails met spannende namen als Click Out Unlimited, Biotech Bull Certificaat, Dutch Power Note, Klik & Klaar Note of AEX Airbag Accelerator.

De verzamelnaam voor deze mixdranken luidt ‘gestructureerde producten’. Ze bieden vaak een vaste looptijd, garanties of een versnelling van je beleggingswinst. Dat lijkt de droom van elke belegger: je krijgt precies het rendement en risico dat je zoekt en incasseert moeiteloos je winst.

Eind vorig jaar hadden een half miljoen Hollandse huishoudens samen voor 30 miljard euro aan gestructureerde producten uitstaan. Ongelukken en tegenvallers zijn niet uitgesloten, zo valt af te leiden uit het vorige week verschenen rapport ‘Verkennende analyse gestructureerde producten’ van de Autoriteit Financiële Markten (www.afm.nl). Meer dan de helft van zeshonderd ondervraagde consumenten begrijpt niet hoe het rendement van een gestructureerd product wordt bepaald en wat er bij tussentijds uitstappen gebeurt. Geen wonder dat de helft van de geënquêteerden het rendement overschat met gemiddeld maar liefst 2 procentpunt.

De kosten, risico’s en mogelijke opbrengsten van een gestructureerd product achterhalen, is een helse klus. Een financiële bijsluiter is meestal niet verplicht en het prospectus is slechts leesbaar voor de productontwikkelaars zelf.

Ondertussen knabbelen zichtbare en versleutelde kostenposten aan je winst. Er zijn ontwikkelingskosten, transactiekosten, distributiekosten, beheervergoedingen, verkoopprovisie en soms prestatiebeloning. Bovendien krijgt de belegger (stiekem) geen dividend.

Uitzoeken of een product tóch gunstig is of bij je beursvisie past, vergt een kritische houding plus rekenwerk. Bestel niks direct via het Internet of een bon in de krant. Vraag altijd advies, want dan heb je wettelijk recht op zorgplicht (zie afm.nl). Dan sta je bij problemen juridisch sterker.

Vraag ook of je aanbieder werkt volgens de „elf aanbevelingen voor gestructureerde producten” van de Nederlandse Vereniging van Banken (www.nvb.nl). Eén ervan luidt dat de aanbieder de rendementen toont voor een slecht, een gemiddeld en een goed toekomstig beursscenario. Dat is belangrijk, want zware beurstegenvallers zijn soms niet beschermd en/of kunnen extra zwaar meetellen voor het eindresultaat. Achterhaal de winst voor bijvoorbeeld koersontwikkelingen van -20, -15, -6, 0, 4, 6 en 8 procent. Vraag ook wat je bij tussentijds uitstappen te wachten staat. Meestal geldt dan de garantie niet. De opbrengst kan ook procenten tegenvallen doordat het product nauwelijks verhandeld wordt.

Ontdekt u tijdens uw rekenexercities een folder die niet klopt of misleidt - dat is wettelijk verboden - meldt dat dan bij het meldpunt financiële markten van de AFM (info@afm.nl). Zo schoont u de markt op en beschermt u uw medebeleggers.