Keltische vondst doorkruist snelweg

In Ierland is opschudding ontstaan over de vondst van een religieus centrum uit de prehistorie. Dat ligt precies op het beoogde tracé van een nieuwe snelweg.

Net voor de Ierse verkiezingen van 24 mei maakt een archeologische vondst de aanleg van een 850 miljoen euro kostende snelweg toch weer tot een politieke zaak. In het tracé van de M3, die Dublin met het noordwesten moet gaan verbinden, zijn onlangs resten gevonden van een ritueel centrum uit de prehistorie. De minister van Milieu en Erfgoed zou de vondst enige tijd hebben achtergehouden voor zijn collega van Transport, opdat die op 1 mei feestelijk de eerste spade voor de nieuwe snelweg in de grond kon steken. Op 2 mei werd de vondst wereldkundig gemaakt.

Al jaren woedt in de Ierse rechtbanken en media een strijd over de M3. De National Roads Authority (NRA) wil de snelweg aanleggen om een einde te maken aan de files op de tweebaans N3. Tegenstanders zeggen dat hierdoor het rituele landschap en archeologische vindplaatsen rond Tara Hill worden aangetast. Tara Hill, Teamhair na Ri (Heuvel van de Koningen) in het Iers, wordt beschouwd als het politieke en religieuze centrum van Keltisch Ierland. Op de bijna tweehonderd meter hoge heuvel in Meath werden tot de twaalfde eeuw de Ierse koningen gekroond. De omgeving van de heuvel is rijk aan religieuze en ceremoniële archeologische vindplaatsen.

De organisatie TaraWatch verzet zich tegen de aanleg van de snelweg. Ze heeft een petitie laten tekenen door vooraanstaande archeologen, rechtszaken aangespannen en het Vaticaan opgeroepen zich ermee te bemoeien. „We willen door Oxford Archaeology onafhankelijk archeologisch onderzoek laten doen naar mogelijke vindplaatsen in het tracé”, zegt woordvoerder en jurist Vincent Salafia. Ierse archeologische bedrijven vertrouwt hij niet. „Die worden door de wegenbouwers betaald.” Voorlopig is alle moeite tevergeefs. Vorig jaar bepaalde de hoogste rechter dat de weg mag worden aangelegd.

Maar ze geven niet op, zegt Salafia. „We gaan naar Europa en misschien beginnen we hier nieuwe rechtszaken.” Reden is de vondst van het religieuze prehistorische centrum, op slechts twee kilometer van Tara Hill. Hieruit blijkt volgens Salafia dat het vooronderzoek niet goed is gedaan en dat Ierse bedrijven niet te vertrouwen zijn. „De vondst is al half april gedaan en aan de minister van Milieu en Erfgoed gemeld, maar in plaats van te stoppen met graven is het bedrijf juist harder gaan werken. Pas toen wij de pers hadden ingelicht is de opgraving gestopt.”

Als het aan Salafia ligt blijft de vindplaats behouden en wordt de M3 omgelegd. „De minister zal snel beslissen”, meldt een woordvoerster van de NRA.