Huisartsenzorg moet buiten het eigen risico blijven

In NRC Handelsblad van 1 mei suggereert hoogleraar Schut dat een eigen risico voor de huisarts het zorggebruik fors zal verminderen. Een sterke lobby door huisartsen zou de reden zijn dat huisartsenzorg buiten de no-claim en (vanaf 2008) buiten het eigen risico valt.

Huisartsen hebben zich in 2004 inderdaad verzet tegen invoering van de no-claim in de huisartsenzorg. Doel was (huisartsen)zorg drempelloos toegankelijk te houden. Uit onderzoek blijkt dat huisartsenzorg een uiterst doelmatige voorziening is die 96 procent van de patiëntencontacten zelf afhandelt tegen enkele procenten van de totale zorgkosten. Daarbij is het de taak van de huisarts om met de patiënt te bepalen of de hulpvraag verdere zorg noodzakelijk maakt. Uit onderzoek is bovendien gebleken dat de `onnodige` zorgvraag zeer gering is. Eigen betalingen in de huisartsenzorg kunnen leiden tot uitstel- en afstelgedrag van patiënten. Het besparen van 4,50 of 9 euro voor een (telefonisch) consult weegt niet op tegen de potentiële effecten van onderconsumptie op de gezondheid van de patiënt en toekomstige kosten van zorg.

Financiële overwegingen speelden indertijd geen rol bij het verzet; een verminderde zorgvraag bij een vaste abonnementsbetaling zou toen voor de huisarts juist aantrekkelijk zijn geweest. Overigens lijkt Schut uiteindelijk geen hoge verwachting te hebben van het (financiële) effect van eigen betalingen in de huisartsenzorg: mensen moeten zelf 9 euro betalen en de allerlaagste inkomens dienen daarvoor te worden gecompenseerd. Daaruit blijkt dat eigen betalingen vooral zullen leiden tot een verschuiving van collectieve naar individuele lasten.