Eigenwijs

Je kunt tientallen keren over de Utrechtseweg in Amersfoort rijden zonder het huis te zien. Alleen als je het weet, zie je dat er achter de bomen en hoge struiken een wit huis staat. Als je dat eenmaal hebt gezien en je bent het bospad in gegaan, blijf je kijken. Dit witte, strakke betonnen huis met platte daken, balkons voor en achter, blauwe deuren en grote ramen met stalen kozijnen is onmiskenbaar een Rietveld-huis.

Toch wordt het niet aan Rietveld toegeschreven. Hij tekende dit huis in 1937, in opdracht van de familie Van Beek. Mevrouw Van Beek was een meisje Uyterlinde. Haar broers waren Rotterdamse aannemers. Meneer Van Beek werkte als financieel directeur in het bedrijf van zijn zwagers. Toen hij met pensioen ging, wilde hij met zijn vrouw in de bossen wonen. Nu gaan 65-plussers kleiner wonen, maar zij betrokken destijds een pand met een vloeroppervlak van 330 vierkante meter.

De Uyterlindes zouden het huis bouwen en vroegen Gerrit Rietveld als architect. Hij ontwierp een fantastisch huis. Alle kamers – ook de slaapkamers en de keuken – hebben grote ramen en een dubbele deur naar balkons en veranda’s. Maar mevrouw Van Beek, waarschijnlijk een huisvrouw met weinig omhanden, wilde zich ook graag met het ontwerp bemoeien. Ze wilde de open trap naar het souterrain – dat uit verschillende kamers bestaat en onder het hele huis doorloopt – vervangen door een dichte.

En ze wilde aan de voorkant een dicht balkon. Rietveld, die volgens de overlevering vriendelijk was en conflicten uit de weg ging, trok zich terug. Mevrouw Van Beek moest vooral doen waar ze zin in had, maar dan haalde hij zijn handtekening van het ontwerp.

Er is weinig aan het huis veranderd. Het ademt nog altijd de sfeer van de jaren dertig. De tegeltjes in de keuken en de gang, de houten keuken, de deurgrepen, de spreekbuis om het personeel te roepen, het is er allemaal nog. Wel is in de jaren vijftig de woonkamer verkleind, om twee extra slaapkamers op de begane grond te maken. Hopelijk overleven die de restauratie niet. Restaureren is namelijk beslist nodig. Met een ton of vier extra komt de nieuwe eigenaar een heel eind.

Het is jammer dat mevrouw Van Beek zo eigenwijs was, want de open balkons achter zijn mooier dan de dichte voor. Maar ja, zonder haar was dit een gewoon Rietveld-huis geweest en nu is het een speciale Rietveld.

Wilma van Hoeflaken

Foto Luciana Caputo