De lezer schrijft over plaatsen afschrikwekkende foto

Welk mens met gezond verstand haalt het in zijn hoofd om een dergelijke gruwelijke foto te plaatsen? Hij beslaat de halve pagina van de voorpagina van het Cultureel Supplement op 4 mei.

Moet u, in uw door mij tot nu toe meest gerespecteerde krant, zo’n afschrikwekkende foto plaatsen?Ik moet zeggen: ik heb hem twee, let wel, twee seconden gezien.Ik weet niet eens waar het om gaat, een filmrecensie, of het ‘werk’ van een ‘kunstenaar’?

Maar dat de foto zo levensgroot in NRC Handelsblad staat of waar dan ook, is te erg.

Is deze krant ook al ongevoelig voor de sentimenten van zijn lezers? Het beeld van die bloederige man met die spijker in zijn hoofd achtervolgt mij nog steeds.

H.A.H.N. Smits-Gelderman

Oosterbeek

De krant antwoordt

De foto waarover de lezer schrijft, stond bij een artikel over de populaire forensische politieserie ‘Crime Scene Investigation’ (CSI). De foto gaf inderdaad op het eerste gezicht een schokeffect, want je ziet een bloederig hoofd en een met een spijker doorboord oog. Maar het beeld is tegelijk intrigerend, omdat ook is te zien dat het gaat om bloed uit een flesje, dat door een gemanicuurde hand wordt aangebracht op het bij nader inzien al even neppe lijk, dat wordt klaargemaakt om op te treden in de serie. Dat het ging om een enscenering, de preparatie van een ‘lijk’, stond ook onder de foto.

Bij het plaatsen van mogelijk aanstootgevende foto’s denken we zeker na over de sentimenten van de lezers – daar zijn we niet ongevoelig voor. Het is niet onze bedoeling lezers te kwetsen of af te schrikken. Een foto in een krant moet de lezer tenslotte juist een artikel in lokken. Als veel lezers een bijlage onmiddellijk ongelezen terzijde leggen omdat het beeld afschrikt, doen we iets niet goed. Overigens kregen we slechts twee brieven naar aanleiding van deze foto.

Over de vraag of een foto als deze wel kan, is op de redactie uitvoerig gesproken. De eindredactie van het Cultureel Supplement heeft een weloverwogen keuze gemaakt, waarbij ervan uit werd gegaan dat duidelijk te zien was dat het om een gespeelde situatie ging, met het flesje bloed als overtuigend bewijs. De foto was een goed beeld bij het artikel, wat een belangrijke overweging is bij het wel of niet plaatsen van een foto.

Het verhaal ging over de aantrekkingskracht van Crime Scene Investigation waarin gewelddadige moorden, zoals deze met de spijker maar soms nog veel bloederiger, worden opgelost. De aantrekkingskracht van de serie wordt juist verklaard door het realistische karakter ervan en tegelijkertijd ook door het feit dat de kijker kan griezelen in een veilige omgeving, thuis op de bank. Het lijkt wel echt, maar het is niet echt, net als deze foto.

De vraag is: hadden we de foto geplaatst als het om een echt lijk zou gaan, bijvoorbeeld bij een artikel over forensisch experts? Ik denk niet dat we dat zouden doen, wegens het schokeffect dat niet zou worden gedempt door zichtbare enscenering.

Maar uit te sluiten is het niet, bijvoorbeeld in het geval dat de foto zelf onderwerp van het nieuws zou zijn. Dan zouden we, omdat we vinden dat de lezer zo goed mogelijk geïnformeerd moet worden, ervoor kunnen kiezen deze te plaatsen – nadat we daarover ongetwijfeld een uitvoerige discussie hadden gevoerd.

Dat we nadenken wat we de lezer laten zien of niet, blijkt ook uit het feit dat de CSI-foto expres niet is geplaatst in de zogeheten lichtbalk op de voorpagina van de krant, waarin de bijlagen worden aangekondigd. De overweging daarbij was dat in dit kleinere beeld niet meer te zien zou zijn dat het ging om een enscenering.

Bovendien gelden voor de voorpagina van de krant iets striktere regels dan voor de rest van de krant, omdat de voorpagina immers op de deurmat valt en in de kiosk ligt, zodat ook kinderen deze rechtstreeks onder ogen kunnen krijgen.

Birgit Donker Hoofdredacteur

reacties: www.nrc.nl/lezerschrijft Nieuwe kwesties: lezerschrijft@nrc.nl