‘42 stijlen, 42 sterren, 42 talen, 42 kleuren’

Tjeerd Oosterhuis (35) was in Helsinki voor het Eurovisie Songfestival. Zijn vrouw Edsilia Rombley probeerde zich daar te kwalificeren voor de finale met 'Top of the World’, een nummer van Tjeerd. Oosterhuis is componist en producer. Samen met zus Trijntje brak hij in 1996 door met de band Total Touch.

Tjeerd Oosterhuis

Woensdag 2 mei

Pfffff : Als dat maar goed komt.

Vlak voor de landing op Helsinki Airport denk ik: „Dit wordt een doorstart, als we dit overleven, hebben we sowieso al iets gewonnen.”

Het weer is erg slecht en het vliegtuig schommelt hevig heen en weer op nog geen honderd meter boven de landingsbaan. Stiekem knijp ik ’m wel een beetje.

Eenmaal ‘vlekkeloos’ geland: opgelucht applaus, mobieltjes springen aan, sjaals, dikke jassen, grote tassen. Zonnebrillen gaan op. Helsinki: 2 graden Celsius.

Tijdens het etentje dezelfde avond in een naar het schijnt typisch Fins restaurantje ontaardt de opluchting in een losse sfeer als iedereen zich aan de lange tafel voorstelt, op initiatief van NOS-regisseur Martijn Lindenberg, wat met veel humor en interesse voor elkaar gebeurt. De toon is gezet. We hebben een leuke, uiteenlopende groep die een missie heeft: het bereiken van de finale op 12 mei.

Diezelfde avond, op de zesde verdieping van het Scandic hotel, probeer ik in slaap te komen. Edsilia is al in het Finse dromenland, maar zoals altijd in een nieuwe omgeving lukt mij dit de eerste nacht moeilijk. Zelfs mijn boek over Johan Cruijff werkt daar niet aan mee.

Donderdag

Vandaag staat de eerste kennismaking met het Eurovisie-spektakel op het programma. Niets is aan het toeval overgelaten. Ik ben positief verrast door de professionaliteit waarmee de NOS de trip heeft opgezet.

De eerste repetitie van On top of the world verloopt precies zoals ik verwachtte: beetje chaotisch, onwennig maar op zich wel oké. Het mag ook niet meteen helemaal te gek gaan, want de scherpte bij de vier zangeressen/danseressen, de danser en Edsilia wordt alleen maar beter zo. Ik probeer ze daarom ook te relaxen met ‘spreuken’ als : „Het is maar pas de eerste keer”, „we krijgen nog vier keer de kans”, etc, etc. Dat zorgt gelukkig voor opluchting.

Speciaal meegereisde topregisseurs Guus Verstraete en Martijn Lindenberg, hebben de hele dag al gekeken naar andere repetities en concluderen, na het zien van die van ons op een groot tv-scherm, dat de regie verre van ideaal is en dat er een hoop moet gebeuren met de tv-beelden. Ik voel de bui al hangen. Het gaat allemaal om de tv-registratie. Die zal de magie moeten geven. Guus en Martijn geven hun kritische waslijst door (die niet misselijk is). Of het heeft gewerkt moet blijken bij de tweede repetitie.

Onder aanvoering van perschef Rolf de Wit vertrekken we in een Eftelingachtig autotreintje naar de persconferentie die geopend wordt door de zingende Edsilia + backings, die ondertussen kleine opblaaswereldbollen over de journalisten en toeschouwers heen gooien.

Het mag dan voor haar de tweede keer zijn sinds 1998 in Birmingham, waar ze de trotse vierde plek behaalde, je kan zien dat de mensen haar nog niet vergeten zijn. Ze wordt dan ook voor elke vraag van harte welkom geheten door de pers. Ik denk meteen: Edsilia heeft die vierde plek natuurlijk nog steeds in haar achterzak zitten. Als het deze keer niets wordt, blijft dat een sinds 25 jaar in Nederland ongeëvenaarde prestatie van haar.

Dat geldt voor mij, en medeschrijvers Martin Gijzemijter en Maarten ten Hove, natuurlijk niet. Wij maken dit voor het eerst mee, en zullen bij een vroegtijdige uitschakeling moeten zinnen op een revanche en ooit in de herkansing moeten gaan. Wat een heerlijke gedachte toch!

Dat het alleen de eerste nacht bij mij altijd lastig in slaap komen is, blijkt een illusie als ik merk dat het alweer vier uur is en ik nog steeds klaarwakker ben.

Aanvankelijk dacht ik dat het me allemaal niet zo heel veel zou doen, dat hele songfestivalcircus, ik weet nog steeds eigenlijk bijna niets van de andere 41 landen die meedoen.

Zal ik me helemaal overgeven aan de obsessie om alles in kaart te willen brengen waar ‘onze’ kansen wel en niet liggen? Zal ik alle video’s opvragen en de Eurovision dubbel-cd 2007 grijs gaan draaien op mijn iPod, en euforisch of onzeker worden? Moeten we de peilingen (waar we erg laag in schijnen te staan) niet op de voet gaan volgen? Moeten we lekker juist de ‘underdog’ zien te blijven zodat onze act misschien een verrassing wordt ?

Vrijdag

Bij het ontbijt schiet het door mijn hoofd dat 4 mei om acht uur ’s avonds belangrijk is: twee minuten stilte tijdens de dodenherdenking. Ik ben daar heel serieus in, omdat ik daarmee opgevoed ben en me van mijn vrijheid heel erg bewust ben. Dus ook vandaag zal ik iedereen en vooral mezelf er aan herinneren dit ook te doen.

Op een laptop kijken we met alle artistiek betrokkenen de dvd-opname van de laatste repetitie. Ikzelf wil meer spektakel zoals vuurwerk, rook en laserlicht, want dat had ik ook gezien bij andere acts. Al snel blijk ik een roepende in de woestijn, als bijna iedereen mij uitlegt dat : a. vuurwerk not done is sinds de ramp in Enschede. b. veel andere acts een rommelige indruk maken met de drukke afleidende dingen en c. we vooral strak en op de charme en uitstraling van Edsilia moeten koersen. Zonder protest ga ik hier in mee.

Meer die dag staat er voor mij vooralsnog niet op de agenda. Ik merk dat ik me niet wil gaan vervelen dus ga naar de lobby om mijn mail te checken. Ik zie een hoop mailtjes met mp3’s van projecten waar ik mee bezig ben. Liedjes voor een nieuw zangertje in Duitsland, komend Junior songfestival, een werktrip naar Portugal en zo nog wat andere lopende projecten. Heerlijk toch om alles op afstand bij te kunnen houden.

Zaterdag

De tweede en belangrijkste repetitie staat gepland in de middag. Na de eerste keer ‘On top of the world’, hoor ik tot mijn grote opluchting Martijn en Guus zeggen dat het al veel beter is, de beeldregistratie. Hun klaagzangen tijdens de eerste viewing hebben dus geholpen. Of het echt helemaal te gek gaat worden is de vraag, maar er is vooruitgang.

Dit laatste is ook in Edsilia’s performance duidelijk te zien. Ze straalt meer, heeft de camera’s duidelijker in het vizier, en begint weer de ‘echte Edsilia’ te lijken van wie we allemaal zulke fans zijn: uitstraling, energiek, krachtig, en die sterke warme stem. Het zelfvertrouwen begint te groeien. Zou het dan echt allemaal goed komen?

We hebben weer een persconferentie. Een journalist begint over de relatief schaarse aanwezigheid van „black artist’s in the Eurovision”. Als Edsilia zegt dat ze helemaal niet aan racisme of iets negatiefs wil denken tijdens dit leuke verbroederend festival, voel ik me trots dat mijn meisje zo sterk is, en een onaantastbare, natuurlijke, positieve houding aanneemt. Feit is wel dat zij van alle 42 landen de enige black lead singer van het Eurovision 2007 is, wat voorheen wel eens anders is geweest.

Zondag

Het is me wel duidelijk inmiddels dat het songfestival voor sommigen een lifestyle, en misschien zelfs wel religie lijkt. Overal waar we komen in Helsinki duiken (Nederlandse) media/fans en andere belangstellenden op. Dat Edsilia goed ligt bij deze groep, blijkt als ze ’s middags in het centrum van de stad optreedt.

Wat bij mij ook stiekem leeft, is de bekerfinale in Rotterdam tussen AZ en Ajax. Tijdens het eten stromen de sms’jes binnen, over de 1-0 en 1-1 van Huntelaar. Terug in het hotel gaat Radio 1 aan op de laptop. Edgar Davids maakt de dag compleet met de winnende penalty voor Ajax.

Maandag

Vanavond ‘dress to impress’ bij het openingsfeest, waar alle landen plus aanhang en pers zich uitsloven. ‘Ben ik in beeld?’ is het motto, en zoveel mogelijk op buitenlandse zenders komen het credo. Verder : keiharde muziek, drank en veel hapjes, mega veel camera’s, glitter glamour, rock ‘n’ roll, zonnebrillen, en dit alles in het kwadraat. Onze vijf dames zien er ‘killing’ goed uit.

Weer terug gaat Edsil snel slapen, ik klets nog wat na in de bar en ga om half 3 ook.

Dinsdag

Beetje hoofdpijn en misselijk toch wel. Het uitje hakt erin, wat water en fruit en ik ben er weer gelukkig.

Woendag

Eerste dress rehearsal. Voor het eerst hoor en zie ik de andere optredens voorbij komen: 42 stijlen, 42 sterren, 42 talen, 42 kleuren. Appels en peren, goede en slechte liedjes, dance, rock, hiphop, Keltisch, Oostblok pop, etc, etc. We zitten allemaal backstage in kleine kleedkamers naast elkaar. Dat we ‘anders’ zijn dan de rest is wel duidelijk: het Oostblok is groot vertegenwoordigd.

Wat bij ons ouderwets gevonden wordt, is veel aanwezig. Dj Bobo uit Zwitserland over een vampier, een Deense travo over dat hij een drama queen is. Trommels, lasers , vuurwerk en vlaggen. Maar wij komen met ons ‘coole popliedje’ heel verfrissend en lekker aan. En ons gogoblok met licht erin is ook cool. De oranje jurk van Edsil is prachtig, de zaal doet te gek mee. Ik hoop morgen echt dat het zo gaat als net", want dan zit dat wel goed!

Donderdag

Stel je toch eens voor dat ze de finale wel haalt. Je weet dat als we de finale niet halen er weer negatief gedaan zal worden, en er zondebokken gezocht zullen worden. Toch denk ik dat Edsilia er hoe dan ook goed uit zal komen, omdat ze gewoon haar stinkende best doet, een goede show neerzet, en gewoon te sympathiek is om af te branden.

Precies kwart voor elf is het showtime. Ik kijk hoe hoe Edsilia werkelijk van de tv afspat, en de sterren van de hemel zingt. Alles gaat perfect en ik ben weer trots. Wat een ontlading.

Nu is het moment daar dat we in de enveloppen moeten zitten voor de finale. Ik maak zelf mijn lijstje: Noorwegen, Cyprus, Wit Rusland en Servië waren goed. Wij horen er zeker bij.

Ik merk dat ik als enige weinig illusies heb als het inmiddels 3-0 voor het Oostblok staat. Het zal toch niet weer? Uiteindelijk wordt het 10-0 voor het Oostblok.

Ik probeer ons team op te beuren, en uit te leggen dat het politiek gezien zo is, en dat het niets met ons te maken heeft. Daarom kan ik ook niet erg boos en verdrietig zijn.

Vrijdag 11 mei

In Nederland schijnt iedereen boos te zijn. NOS-directeur Gerard Dielissen wordt door de pers belaagd: moet Nederland überhaupt nog wel meedoen? Wat een heisa weer. Ik hoop dat het weer wat rustiger gaat worden, en ik weer snel aan wat liedjes kan gaan werken.