Zuipen door jongeren Zuipen door jongeren is levengevaaris levengevaarlijk spel

Driekwart van de jongeren drinkt buitensporig veel.

Goed dat de minister dat wil begrenzen. Nu de Kamer nog.

Minster ter Horst (Binnenlandse Zaken, PvdA) stelde afgelopen dinsdag een aantal maatregelen voor om alcoholgebruik onder jongeren terug te dringen. Ter Horst wil onder andere een eenduidige leeftijdsgrens van 18 jaar voor de verkoop van alcohol en meer bevoegdheden voor gemeenten om deze grens te handhaven. Is dit een goed idee? Voordat we deze vraag beantwoorden zetten we eerst een aantal feiten op een rij.

Alcohol is een stof met twee gezichten. We drinken alcohol als we iets te vieren hebben, het ontspant en we vinden het gezellig om een glaasje te nemen. De meeste volwassenen gaan matig met alcohol om en ondervinden weinig gezondheidsschade.

Alcohol is een giftige stof voor het lichaam met een verdovende en verslavende werking. Ongeveer 10 procent van de volwassen Nederlandse bevolking is probleemdrinker.

In Nederland wordt op jongere leeftijd begonnen met drinken dan in andere Europese landen. Het drinken karakteriseert zich bij jongeren bijna direct als binge drinken. Hiermee bedoelen we het drinken van grote hoeveelheden alcohol in één keer. Of in gewoon Nederlands: zuipen.

Het meest recente onderzoek naar alcoholgebruik onder scholieren van het Trimbos-instituut laat zien dat deze ongunstige trend zich doorzet. Het aantal jongeren dat in het onderzoek aangeeft de afgelopen maand te hebben gedronken, is weliswaar iets afgenomen, maar het binge-drinken in de leeftijdsgroep tussen 12 en 16 jaar is toegenomen. Van de jongeren die alcohol drinken, is ongeveer 75 procent binge-drinker (in 2003 was dit nog 64 procent).

Overmatig drinken is voor iedereen slecht maar voor jongeren in het bijzonder. Jongeren zijn eerder onder invloed, lopen meer kans op ongevallen, black-outs en alcoholvergiftiging. Jongeren die vroeg starten met drinken hebben tevens een verhoogd risico op het ontwikkelen van een alcoholverslaving. Recent hersenonderzoek laat zien dat bij kinderen die jong beginnen met drinken de hersenen zich minder ontwikkelen dan bij jongeren die geen alcohol drinken. Deze feiten zouden de politiek toch in beweging moeten zetten.

Maar vreemd genoeg sneuvelen alle voorstellen die een effectief alcoholbeleid mogelijk maken in de Tweede Kamer. Minister Hoogervorst heeft het geprobeerd, maar de Kamer haalde de angels uit zijn voorstellen.

Nu zien we hetzelfde gebeuren met de voorstellen van Ter Horst. De Tweede Kamer liet dezelfde dag nog weten niets in de plannen te zien. De wetenschappelijke literatuur laat duidelijk zien dat hogere leeftijdsgrenzen en een goede naleving hiervan tot minder drinken, minder geweld en minder verkeersslachtoffers leidt. Ook effectief blijkt het beperken van de beschikbaarheid en het verhogen van de prijs van alcohol.

Blijkbaar is het in de Tweede Kamer nog niet doorgedrongen wat in de wetenschappelijk literatuur maar ook in de samenleving zelf wel duidelijk is: er is een streng en duidelijk alcoholbeleid nodig. Een opiniepeiling van TNS/NIPO laat zien dat driekwart van de Nederlanders (76 procent) Ter Horst steunt in haar voorstellen. Zelfs jongeren zien het probleem en zijn niet massaal tegen: rond de 70 procent van de 16- tot 19-jarigen heeft geen moeite met het verhogen van de leeftijdsgrens.

We moeten concluderen dat de Tweede Kamer keer op keer effectieve maatregelen tegenhoudt. Handhaving van een strikt alcoholbeleid is wel degelijk mogelijk, er zijn buitenlandse voorbeelden te over. Indien de horeca en supermarkten hulp nodig hebben om een effectief nalevingsbeleid te ontwikkelen zijn hiervoor voldoende instrumenten beschikbaar. Het allerbelangrijkst is dat de Tweede Kamer beleidsmaatregelen moet ondersteunen die zeker leiden tot minder alcoholgebruik door jongeren.

Dr. J.A. Walburg, dr. L. Lemmers en drs. L. Bolier werken bij het Trimbos-instituut, het landelijke kennisinstituut voor geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg.

Kijk voor meer resultaten van het onderzoek door Trimbos op de site, www.trimbos.nl