‘Tien jaar onafhankelijk is een kick’

Uitgeverij Podium viert vanavond feest wegens het tienjarige jubileum. „Het voordeel van een kleine uitgeverij is dat je altijd kan klaarstaan voor je auteurs.”

Uitgeverij Podium bestaat tien jaar en dat mag gevierd worden. De onafhankelijke uitgeverij, waar slechts acht mensen werken, veroverde met de succesboeken van Kluun, Ronald Giphart en Joris Luyendijk, een belangrijke plaats in de boekenwereld.

Oprichter Joost Nijsen (49) wil klein en onafhankelijk blijven. Met een verwijzing naar de overname van boekenconcern PCM door het Engelse Apax: „Ik begrijp dat auteurs onrustig worden als ze in de krant lezen dat Engelse beleggers azen op de aandelen van hun uitgeverij.”

Hoe is het om tien jaar lang onafhankelijk te zijn gebleven?

„Het geeft me een triomfgevoel. Dat je volledig op eigen benen kan staan in deze tijd waarin zelfs ABN Amro en NRC Handelsblad niet meer eigen baas zijn. Het is extra prettig om succesvol en winstgevend te zijn. Het is een dubbele triomf: je geeft uit wat je wilt en je vaart er wel bij.”

Nijsen begon zijn uitgeverij in de lente van 1997. Hij was daarvoor uitgever bij Nijgh & Van Ditmar en bij Balans. Nijsen nam van beide enkele van ‘zijn’ auteurs mee, waaronder Ronald Giphart, die toen op de top van zijn roem was.

Had u de stap aangedurfd als Giphart u niet was gevolgd?

„Dat is nog maar de vraag. Toen ik met het plan rondliep om voor mezelf te beginnen heb ik hem als eerste gepolst of hij mee zou gaan, hij was immers mijn best verkopende auteur. Ik was erg blij dat hij meteen ja zei, dat gaf een enorme kick. Ik denk dat zijn overstap van vitaal belang is geweest voor Podium.”

Waarom besloot u een eigen uitgeverij te beginnen?

„Ik struikelde over de bureaucratische cultuur die heerste bij Nijgh & Van Ditmar waar ik werkte. Het begon de auteurs te irriteren dat ik zoveel moest vergaderen en dus aldoor onbereikbaar was. Het voordeel van een kleine uitgeverij is dat je altijd kan klaarstaan voor je auteurs. Dat is volgens mij de belangrijkste regel in het uitgeversvak: dat je een korte lijn houdt met je auteurs. Het begint en eindigt immers bij hen.

„Om het klein te houden beperken we ons tot 35 à 40 nieuwe boeken per jaar. Dat is de enige manier om alles nog gericht te kunnen controleren. De uitdaging is om niet te veel te groeien, zodat ik niet over twintig jaar toch een team officemanagers moet toespreken over de automatiseringssoftware. De consequentie is dat je soms dingen moet laten schieten, zoals het nu succesvolle debuut van Gerbrand Bakker, Boven is het stil. ”

Een dieptepunt voor Podium was het vertrek van uw auteur van het eerste uur Manon Uphoff naar De Bezige Bij.

„Zoiets blijft altijd pijnlijk. Als ik haar nu op een feestje zie, is het alsof ik naar mijn ex kijk.”

Waarom is onafhankelijk uitgeven beter?

„Het gevaar is dat auteurs als reactie op het massale van grote uitgeverijen managers en agenten in dienst nemen om hun belangen te verdedigen. Daardoor wordt het verschil tussen bestseller en minder verkopende auteurs nog extremer. Ik heb net de royaltyafrekening van 2006 gezien en daarin zie je dat de kloof tussen de grootverdieners en de rest toeneemt.”

Ik kan me voorstellen dat PCM en NDC/VBK, die inmiddels vijftig procent van de boekenmarkt in handen hebben, weleens bij u aankloppen met een bod op Podium.

„Dat gebeurt regelmatig, maar omdat ik er nooit in mee wil gaan, is het bij een impliciete flirt gebleven. Ik zou mijn zelfstandigheid niet willen opgeven.

„Natuurlijk is het verleidelijk om een bedrijf te verkopen en dan de rijke senior te gaan uithangen in een dure auto op de Veluwe. Maar los van dat weerzinwekkende toekomstbeeld is het ook te makkelijk. Zolang de auteurs erin geloven is het altijd de moeite waard om te blijven vechten voor die onafhankelijkheid.”