Nieuwe toon als het om integratie gaat

Ministers van Integratie zijn in Potsdam bijeen om over de dialoog met burgers te praten.

Een vorige bijeenkomst had nog moslimterreur als thema.

Demonstratie tegen een inburgeringsexamen voor migranten in Duitsland, begin vorig jaar. Foto AP ** FILE ** A young boy participating in a demonstration against the inauguration of an attitude test for immigrants holds a placard and a small German flag as hundreds of protesters gather in downtown Stuttgart, southwestern Germany, in this Feb. 11, 2006 file picture. A Berlin school requiring students to speak only German on the school grounds and a questionnaire to test prospective citizens' support of the constitution are at the heart of a debate over integration of the country's roughly 7 million foreigners. Slogan on placard reads: "We belong here! Even without attitude test!" (AP Photo/Myriam Vogel) Associated Press

Toen Ipek Demiroglu (34) zich zo’n negen jaar geleden na een mislukt huwelijk vestigde in de Arnhemse wijk Malburgen, belandde zij tussen vier muren. Zonder vrienden en noemenswaardige contacten bracht ze haar dagen voornamelijk thuis door. De ‘Olympiadeconferentie’ doorbrak haar isolement en zorgde ervoor dat ze een „nuttige buurtbewoonster” werd.

Bewoners, lokale politici, wetenschappers en medewerkers van allerlei instellingen zoals gemeenten en woningbouwcoöperaties vormen bij zo’n Olympiade-conferentie vijf ringen en gaan met elkaar in overleg. Tijdens het debat bediscussiëren zij in verschillende rondes projecten die de wijk leefbaarder moeten maken. „Bestuurders willen draagkracht voor beleid creëren en bewoners krijgen zo inspraak’’, zegt Chris Veldhuysen, projectmanager bij het multiculturele instituut Forum dat de methode van de Olympiade toepast.

Beter dan thuis zitten, dacht Demiroglu aanvankelijk. „En ik ging iets doen voor de wijk. Dat gaf me een goed gevoel.” Dankzij de Olympiade leerde Demiroglu haar medebuurtbewoners kennen. Wat bleken er toch veel verschillende soorten mensen in Malburgen te wonen! „Voorheen liepen we elkaar voorbij zonder iets te zeggen. Nu begroeten we elkaar tenminste, we maken een praatje.”

Onder begeleiding van een architect werd een idee van de buurtbewoners gerealiseerd. Twee Turkse huizen, met een aparte gastenkamer en fleurige kleuren, worden na de zomer opgeleverd. Demiroglu en haar buurtgenoten zijn zo in hun sas, dat ze binnenkort een buurthuis beginnen. Geheel op eigen initiatief. Overdag zullen de moeders er socialiseren, later op de dag mogen de jongeren er vertoeven. „We willen ze een eigen plek geven zodat ze niet gaan hangen in onze wijk.” Nu ze toch zo lekker bezig is, begint Demiroglu volgend schooljaar aan een mbo-opleiding.

De Olympiade is ook een project naar het hart van Europees Commissaris Franco Frattini, verantwoordelijk voor Integratie. Frattini heeft de Olympiade opgenomen in een handboek dat hij gisteren in Potsdam presenteerde tijdens de tweede informele bijeenkomst van EU-ministers van Integratie. Zijn handboek is een handreiking aan professionals in de lidstaten bij de bevordering van een goede sociale cohesie, aldus Frattini. Hij wil eenieder die betrokken is bij projecten voor de integratie van de 40 miljoen niet-Europese migranten in de Europese Unie bijstaan en inspireren, zei hij gistermiddag tijdens een persconferentie.

Zijn boek bevat talloze projecten uit haast alle lidstaten. Lokale, regionale en landelijke initiatieven die volgens Frattini kunnen werken, worden eventjes genoemd. Behalve de Olympiade zijn nog een paar projecten uit Nederland opgenomen. Frattini beseft ook wel, zei hij, dat dé oplossing niet bestaat. Een project dat in een bepaalde regio vruchten afwerpt, levert niet automatisch overal dezelfde resultaten op. Er zijn immers lokale en regionale verschillen. En sommige projecten vergen professionele medewerkers, lange voorbereiding en geld. Zoals de Olympiade.

Tijdens de eerste bijeenkomst van de Integratie-ministers, in 2004 in Groningen, spraken de bewindspersonen voornamelijk over radicalisering en moslimterreur. Dit keer niet. Rita Verdonk, die als de toenmalige minister van Integratie de eerste bijeenkomst voorzat, was er dit keer niet bij. En, zo zei een hoge EU-ambtenaar uit Brussel in de wandelgangen, het is ook lang geleden dat we aanslagen hebben gehad in Europa. De bijeenkomst van Verdonk kwam kort na de moord op filmmaker Theo van Gogh en de aanslagen in Madrid. Bovendien, zei de ambtenaar, de problematiek rondom de integratie van minderheden is intussen door iedereen erkend en op tafel gelegd. „Het is tijd voor oplossingen, gezamenlijke aanpak en samenwerking.’’

Inzichten met elkaar delen, van elkaar leren. Dat was het motto van de eerste dag van de bijeenkomst. „Ik hoop van u te leren’’, zei minister Vogelaar van Integratie (PvdA) tegen haar Europese collega’s. Ze kwam naar Potsdam, zei Vogelaar, om ook haar collega’s te melden wat zij de komende jaren van haar kunnen verwachten (zie inzet).

Frattini wil graag een coördinerende rol tussen de lidstaten op zich nemen. Er komen in de lidstaten Nationale Contactenpunten over Integratie, waar ervaring en kennis met elkaar zullen worden gedeeld. Met dat doel wil Frattini volgend jaar ook een website lanceren. Hij kondigde nogmaals de komst van het Europese integratiefonds aan. De Commissie zal tot 2013 800 miljoen euro steken in integratieprojecten in de lidstaten. „We moeten met migratie leren omgaan”, zei Frattini. Zonder goede integratie ook geen goede migratie. „Europa heeft migranten nodig.”