Europa is wél sexy

Zou u naar de Nacht van Europa gaan, een avond vol debat en amusement, georganiseerd op initiatief van het ministerie van Buitenlandse Zaken? Woensdag vond deze voor het eerst plaats in Felix Meritis in Amsterdam. Ik zal eerlijk bekennen dat ik geen moment had overwogen erheen te gaan als ik niet was uitgenodigd om deel te nemen aan een debat met staatssecretaris Timmermans van Europese Zaken. Ik had nog nooit met een echte staatssecretaris gedebatteerd, dus ik keek er erg naar uit. Verder had ik mij erop ingesteld dat er nauwelijks publiek zou zijn. Europa is nu eenmaal niet zo sexy.

Hoe mis kon ik het hebben! Op de Keizersgracht stond een tientallen meters lange rij voor de ingang. Alle zalen van Felix Meritis waren stampvol. Een groot deel van het publiek moest staan omdat er onvoldoende zitplaatsen waren. Allemaal jonge, hippe mensen. Hoe kan Europa niet sexy zijn als het publiek het wel is? En ik had net zo goed thuis kunnen blijven, want de zaal had mij niet nodig om de staatssecretaris aan de tand te voelen. Er werden vanuit het publiek uiterst goed geïnformeerde vragen gesteld. Het was een verbluffende demonstratie van burgerlijke betrokkenheid bij de Europese eenwording. Wat was er aan de hand? Waren al deze mensen ingehuurd door het ministerie van Buitenlandse Zaken?

Maar waar komt al die scepsis dan vandaan? Waar komt die verdeeldheid vandaan? Timmermans sloeg, nomen est omen, de spijker op zijn kop: „Europese politici zijn vaak verdeeld, maar Europese burgers eigenlijk niet.” Hij gaf het gewaagde voorbeeld van de invasie van Irak. „Europese burgers waren daar eigenlijk in overgrote meerderheid tegen.”

De conclusie lijkt mij duidelijk. Wanneer er iets schort aan de representatie van de mening van het volk, schort er iets aan de democratie. De paradox is dat de zogenoemde grondwet, die Europa democratischer moet maken, door een volksraadpleging is verworpen. Laten we het zien als een aansporing om de democratisering van Europa nog serieuzer te nemen. De burgers willen niets liever. Dat heb ik eergisteren gezien.

Ilja Leonard Pfeijffer

Dichter en romancier.